Fenomen "Państwa Islamskiego" i jego źródła

Sebastian Wojciechowski
2016 Przegląd Strategiczny  
FENOMEN "PAÑSTWA ISLAMSKIEGO" I JEGO RÓD£A S³owo "fenomen" wystêpuje w jêzyku polskim w kilku podstawowych znaczeniach. Pierwsze spooeród nich podkreoela, ¿e jest to "rzadkie, niezwyk³e zjawisko; rzecz wyj¹tkowa, zadziwiaj¹ca". Inne wskazuje natomiast na "zjawisko fizyczne lub psychiczne bêd¹ce przedmiotem poznania" lub "ka¿dy fakt empiryczny bêd¹cy punktem wyjoecia badañ naukowych" (S³ownik, 1978: 580). Ka¿de z zaprezentowanych powy¿ej znaczeñ mo¿e byae zastosowane w odniesieniu do "Pañstwa
more » ... eniu do "Pañstwa Islamskiego" 1 (PI) i analizy jego spektakularnych sukcesów wystêpuj¹cych zarówno w p³aszczyŸnie politycznej oraz militarnej, ale tak¿e finansowej, logistycznej czy propagandowej. Jest to tym bardziej znamienne, i¿ rozpatruj¹c genezê "Pañstwa Islamskiego" oraz organizacji po-przedzaj¹cych jego powstanie, kilkukrotnie wskazaae mo¿na na wydarzenia, które doprowadzi³y do prawie ca³kowitego rozbicia analizowanego ruchu islamistycznego. Z tak¹ sytuacj¹ mielioemy do czynienia choaeby w latach 2006-2009, kiedy to jego struktura zosta³a niemal¿e unicestwiona czy w 2011 r., kiedy armia iracka aresztowa³a kilku czo³owych przywódców ruchu (Izak, 2016: 84). Pomimo tego "Pañstwo Islamskie" oraz jego protoplaoeci wykazali siê du¿¹ zdolnooeci¹ do reorganizacji oraz dostosowania siê do dynamicznie zmieniaj¹cych siê tak wewnêtrznych, jak i miêdzynarodowych realiów. Szybko pozyskali ochotników, broñ oraz oerodki finansowe, a tak¿e zwi¹zane z tym wp³ywy i znaczenie. By³o to du¿e zaskoczenie zarówno dla wielu polityków, jak i analityków bliskowschodniej sceny politycznej. Za wa¿ny moment prze³omowy uznaae nale¿y utworzenie w czerwcu 2014 r. kalifatu 2 . W szczytowym okresie swojej potêgi "Pañstwo Islamskie" kontrolowa³o obszar o powierzchni porównywalnej do dwóch trzecich terytorium Polski, podejmuj¹c ponadto bezpooerednie lub pooerednie dzia³ania w wielu innych czêoeciach oewiata na przy-k³ad w: Libii, Tunezji, Afganistanie, Nigerii czy Jemenie, czêsto wykorzystuj¹c w tym celu lokalne organizacje lub grupy islamistyczne. Wbrew czêstym, obiegowym opiniom "Pañstwo Islamskie" w rozumieniu prawa miêdzynarodowego oraz praktyki miêdzynarodowej nie jest pañstwem. Choae posiada takie elementy, jak: terytorium, ludnooeae oraz struktury w³adzy, nie ma jednak zdolnooeci do utrzymywania stosunków miêdzynarodowych oraz nie spe³nia wymogu tzw. zewnêtrznej suwerennooeci. Spe³nienie wszystkich tych kryteriów warunkuje pañstwowooeae.
doi:10.14746/ps.2016.1.11 fatcat:mrle62rblbavvfi26hgohwxl6i