Weryfikacja hipotezy Prebischa–Singera w latach 2000–2011. Analiza wewnętrznych czynników kształtujących terms-of-trade gospodarek krajowych [chapter]

Piotr Gabrielczak, Tomasz Serwach
2013 Ekonomia i zarządzanie w teorii i praktyce. Tom 6. Determinanty konkurencyjności przedsiębiorstw, regionów, gospodarek  
Dyskusja nad znaczeniem handlu międzynarodowego w procesie wzrostu i rozwoju gospodarczego należy do najbardziej dynamicznych w ramach nauk ekonomicznych. Choć klasycy ekonomii -A. Smith i D. Ricardo -wskazywali, że swobodna wymiana z zagranicą prowadzi do poprawy dobrobytu oraz sprzyja wzrostowi gospodarczemu, to kolejne pokolenia ekonomistów nie były w tej kwestii jednomyślne. Wśród argumentów przeciwników otwarcia gospodarki na handel wymienić można tezę, iż liberalizacja wymiany prowadzi do
more » ... ukierunkowania życia ekonomicznego w państwie zgodnie ze statyczną przewagą komparatywną, podczas gdy kluczem do wzrostu i rozwoju jest rozwijanie przewagi dynamicznej. Pogląd taki znalazł odzwierciedlenie m.in. w hipotezie Prebischa-Singera (PS), wedle której kraje rozwijające się z uwagi na koncentrację na produkcji i eksporcie surowców (co niekiedy przybiera formę swoistej monokultury) powinny doświadczać pogorszenia warunków wymiany z zagranicą, tj. terms-oftrade (TOT). Teza ta zyskała aprobatę w kręgach politycznych lecz niekoniecznie wśród ekonomistów. Różne badania empiryczne dowiodły, że hipoteza PSzwłaszcza na początku XXI w. -może być błędna. Wskazuje się bowiem, iż wpływ surowców na aktywność gospodarczą państw w ostatnich latach zmienił się diametralnie, czego przejawem może być m.in. poprawa TOT krajów surowcowych. Celem autorów niniejszego artykułu jest określenie zasadności hipotezy PS w początkowych latach XXI w. oraz wskazanie czynników determinujących TOT. Biorąc to pod uwagę, pracy został nadany następujący układ. W pierwszej części przybliżona została hipoteza PS. Kolejna część poświęcona została kształtowaniu się TOT w latach 2000-2011. Omówienie badania ekonometrycznego -jego metody oraz wyników -stanowi natomiast ostatnią część artykułu.
doi:10.18778/7525-961-2.17 fatcat:twtxh2t5b5b3pfmbginak5y5fy