Column Oost-Europa; Uitdaging voor Accountants en Adviseurs

Luc Van Zutphen
1990 Maandblad Voor Accountancy en Bedrijfseconomie  
In de media wordt 1989 wel het jaar van de onder gang van het communisme genoemd. Ofschoon een lichtelijk overdreven statement, toch in Europa inmiddels een harde realiteit. Na jaren lange economische stagnatie en achteruitgang hebben het afgelopen jaar in Oost-Europa ingrij pende politieke, sociale en economische veran deringen plaatsgevonden. Uitgezonderd Albanië hebben alle Oosteuropese landen de wil uitge sproken hun bureaucratische centrale plan-economie te willen omzetten in meer
more » ... en in meer gedecentrali seerde markteconomieën. Nog onlangs zijn ook in de Sovjet-Unie hiertoe ingrijpende wetsvoor stellen aangenomen, die evenwel op zich niet meer dan een blauwdruk van een gewenste nieuwe structuur vormen. Hoewel er grote ver schillen in tempo en uitgangscondities kunnen worden waargenomen willen alle Oosteuropese landen actiever meedraaien in de regionale en wereldeconomie en hun achterstanden op tech nologisch en managementgebied zo snel moge lijk inhalen. Deze ontwikkelingen laten het Westen en met name de EG niet onberoerd. Verschillende inter nationale organisaties, zoals de EG, OESO, IMF en de Wereldbank hebben Oost-Europa de afge lopen tijd in totaal vele miljarden dollars steun toe gezegd. Maar ook afzonderlijke regeringen doen -vaak bilateraal -hun toezeggingen. Men denke aan de steun door de US aan Polen en Hongarije. Het meest in het oog springt uiteraard de hulp van de Bondsrepubliek aan de DDR. De Nederlandse regering heeft eveneens vele miljoenen guldens vrijgemaakt voor hulp aan Oost-Europa. Maar geldelijke steun alleen is niet genoeg. Han delsverdragen, samenwerkingsverbanden als joint ventures, investeringen en ondernemersac-tiviteiten zijn nodig om het concrete economische veranderingsproces op toeren te brengen. Een toenemend aantal Westerse en Oosteuro pese ondernemingen vraagt zich af hoe zakelijk verantwoord op alle veranderingen kan worden gereageerd. Kleurrijke succesverhalen zoals McDonalds en Pepsi Cola zijn vooralsnog uitzon deringen. Geen verstandig zakenman zal staan te trappelen om miljoenen te gaan verwedden op de roulette-tafels die ook in het Oost-Europa van nu bestaan. De landen in Oost-Europa staan voor de zware opgave om de vereiste structuren en conditie te scheppen die nodig zijn om een meer vrije markt economie te laten functioneren. Structuren en condities die in de Westerse wereld vaak decen nia lang zijn ontwikkeld, beproefd en bijgesteld. Er moet aan een groot aantal institutionele voor waarden worden voldaan zoals daar zijn: -een voldoende mate van politieke stabiliteit; -een aangepaste regelgeving en dito toezicht; -een samenhangend stelsel van marktruimende prijzen; -een redelijk stabiel macro-economisch kli maat; -collectieve welvaartsverdelende voorzie ningen; -op micro niveau voor ondernemingen en instel lingen: incentives die prikkelend zijn voor ondernemersgedrag en een adequaat instru mentarium voor beheersing en besturing van ondernemingen en het verrichten van transac ties.
doi:10.5117/mab.64.20591 fatcat:jxsghnvbzba7lfctoq5ovvixwa