Προβλήματα της Μεσαιωνικής Ιστορίας της Ηπείρου [article]

Γεώργιος Ι. Θεοχαρίδης, University Of Ioannina, University Of Ioannina
2020
Τό θέμα τής μικρας ταύτης εισαγωγικής μελέτης ε ίν α ι: «Π ρ ο βλή ματα τής μεσαιωνικής ιστορίας τής 'Ηπείρου». 'Εξέλεξα τό Θέμα τοϋτο έκ τής ιστορίας τής 'Ηπείρου, διότι πιστεύω δτι δσον περισσό τερον γνωρίζει κανείς τήν ιστορίαν ένός τόπου, τόσον περισσότερον τον άγαπα. 'Εξέλεξα τοϋτο έκ τής μεσαιωνικής ιστορίας τής 'Ηπείρου, διότι κατά τήν περίοδον αύτήν παρουσιάζονται τά μεγαλύτερα προβλήματα τής ιστορίας τής χώρας ταύτης. Κατά τήν περίοδον ταύτην, περισσότερον άπό κάθε άλλην περίοδον τής
more » ... λλην περίοδον τής Ελληνικής 'Ιστορίας, ή ζωή τοϋ Έλληνικοΰ Χριστιανικοΰ Μεσαιωνικοΰ Κρά τους τής 'Ανατολής, τοϋ συμβατικώς λεγομένου Βυζαντινοΰ Κράτους, συγκεντροΰται είς έν γιγαντιαΐον Κέντρον, εις τήν Κωνσταντινούπολιν, τήν βασι λίδα των πόλεων, καί ό κύριος κρουνός των ιστορικών πληροφοριών, αί γραπτα ί μας φιλολογικαί πηγαί, αυτός ρέει πρό παντός διά τό Κέντρον τοϋτο. Βυζαντινοί ιστορικοί καί χρονογράφοι έξιστοροΰν τά γεγονότα πάντοτε άπό τής σκοπιάς τής Κωνσταντινουπόλεως. Τ ί συμβαίνει δμως εις τάς έπαρχίας καί μάλιστα εις τάς άπομεμακρυσμένας έπαρχίας τοϋ Κ ράτους; Περί τούτου δέν όμιλοΰν αΐ πηγαί, παρά μόνον δταν τά πολεμικά γεγονότα ή άλλαι άφορμαί φέρουν κατ' ανάγκην ώρισμένας έπαρχίας εις τό προσκήνιον τής 'Ι στορίας. Είδ' άλλως σιωποΰν αί πηγαί καί ή ιστορική έρευνα άγωνίζεται σή μερον νά άνασυστήση τήν ζωήν εις τάς έπαρχίας αύτάς καί νά σχηματίση μίαν εικόνα αύτής, έστω καί άμυδράν, συνθέτουσα ταύτην μετά πολλοΰ κό που έξ άλλων δευτερευουσών ιστορικών πηγών. Έ κ τών τοπικών δηλαδή πη γών, εϊτε άρχαιολογικαί είναι αύταί (παλαιά κτίσματα, ερείπια έκκλησιών καί μονών, παλαιοί τάφοι, έπιγραφαί ποικίλης φύσεως, νομίσματα, ευ ρήματα έργων τέχνης καί βιοτεχνίας κ.τ.τ.), εϊτε λαογραφικαί είναι αύταί (τύποι κατοικίας, μορφαί οικιακών σκευών, εϊδη έγκαταστάσεως, ένδυμασίαι, ήθη καί έθιμα, άσματα, παραδόσεις κ.τ.τ.), εϊτε γλωσσικάί είναι αύταί (διαλεκτικά ιδιώματα, δάνειαι λέξεις, τοπωνύμια, άγιωνύμια κ.τ.τ.). Αί τοιούτου είδους δμως πηγαί παραμένουν συνήθως άγνωστοι καί πρέπει πρώτον νά εΰρεθοϋν, νά συλλέγουν, καί έπειτα νά δημοσιευθοϋν μέ ώρισμένον μάλιστα έπιστημονικόν τρόπον, ό όποιος άπαιτεΐ καί γνώσιν ώρισμένων έπιστημονικών μεθόδων. Πάντα ταϋτα ισχύουν βεβαίως δι' δλας τάς άπομεμακρυσμένας έπαρ χίας τοϋ Βυζαντινοΰ Κράτους, πολύ περισσότερον δμως ισχύουν διά τήν "Η πειρον. Τοϋτο, διότι διά τήν 'Ή πειρον, έκτος τής μεγάλης άποστάσεως έκ τοϋ Κέντρου τής Κωνσταντινουπόλεως, προστίθεται καί ή τραχύτης τοϋ έδά-
doi:10.26268/heal.uoi.9790 fatcat:zlr2v5plvvfczkoqev5lrsjshq