Reklamlarda Kadının Ableist Temsilinden Dijital Feminist Perspektifin Aktivizmine: Erktolia.org Örneği

Burcu KAYA ERDEM, Elif KARAKOÇ
2019 Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi  
Öz Sosyal Bilimler literatüründe "bedensel tam"lık savunuculuğu yapan bir ideoloji olarak ableism, eril dilde fallus temelli bir içselleştirmeyle oluşan kadına yönelik "eksiklik" algısı ile cinsiyetçi bakışı yeniden üretmekte ve pekiştirmektedir. Toplumun algısını değiştirme, dönüştürme ve yönlendirme gibi etkilere sahip olan medya, söz konusu yeniden üretme ve pekiştirmenin araçlarından biridir. Özellikle reklamlarda yansıtılan kadına yönelik bakışın, erkek egemen bir özelliğe sahip olduğu
more » ... ğe sahip olduğu düşüncesinden yola çıkan çalışma, öncelikle, kadının toplumsal kimliğini "eksiklik" ve erkeğinkini ise "tamlık" algısı üzerinden bina eden ve bugüne kadar sosyal bilimler literatüründe ağırlıklı olarak engelli çalışmalarıyla dâhil olan ableist tutumla işlenen düalitik yapıyı anlamlandırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın içeriğinde, bu yapının, toplumsal düzlemde kadının aleyhinde yarattığı olumsuzlamanın ve sorunlu temsilin karşısında, aktivist bir alternatif olarak "dijital feminist perspektif " irdelenmiş ve dijitali kullanan feminist perspektifin, sözü edilen sorunlu temsili, kadının lehine dönüştürebilme potansiyeli tartışılmıştır. Çalışma, örnek olay tekniğini kullanan, betimsel yönteme dayalı nitel bir alan araştırmasıdır. Bu kapsamda, dijital feminist aktivizm platformu olarak Türkiye' de bir ilk olma özelliği taşıyan "erktolia.org" sitesinin, ableism bağlamında cinsiyetçiliği nasıl sorunsallaştırdığı; genel yapısı ve başarılı olduğu ilk eylem kampanyası üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, erktolia.org sitesinin -dijital feminist perspektifte -kadına yönelik ableist tutum ve temsilin dönüşümünde, karşı kamuoyu oluşturma potansiyeline sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Abstract In social sciences literature, ableism, as an ideology advocating "somatic integrity", regenerates and reinforces sexist attitude with the "incompetence" perception towards women as formed with phallocentric internalization in masculine speech. Media, having the effect of modifying, changing and directing social perception, is one of the tools of the mentioned reproduction and reinforcement. This study was based on the thought that the perception towards women, as presented in especially commercials, has a maledominant characteristic and it aimed to interpret the dualistic structure, which forms social identity of women based on the perception of "incompetence" and that of men based on the perception of "integrity" and which is discussed with the ableistic attitude and involved with disabled studies mainly in social sciences literature until today. In the study content, "digital feminist perspective", as an activist alternative created by this structure in the face of negation and problematic presentation against women in social platform, was scrutinized and the potential of feminist perspective, using the digitals, to transform the mentioned problematic presentation for the benefit of women was discussed. The study is a qualitative field research, using the technique of sample case, based on descriptive methods. In this scope, it was investigated how "erktolia.org" web site, being the first in Turkey as a digital feminist activism platform, has problematized sexism in the ableism context based on its general structure and its first succeeding protest campaign. As an outcome of the study, it was concluded that erktolia.org web site had the potential of molding public opinion about the ableist attitude towards women -digital feminist perspective -and transformation of presentation.
doi:10.17829/turcom.522598 fatcat:5exxffyktbcileowxojud3hexu