BÜYÜKÇEKMECE GÖLÜ HAVZASINDA TOPRAK KİRLİLİĞİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ

SÜMEYRA KURT, SEVİL AKTAN
2019 International Journal of Geography and Geography Education  
Öz Hızlı kentleşmenin sonucu olarak birçok antropojenik kaynaktan yayılan ağır metaller toprakların en yaygın kirleticileridir. İnsan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerinden dolayı ağır metal kirliliği, kentleşmenin yoğun olduğu yerlerde, önemli çevre sorunlarından birini oluşturmaktadır. Toprağın kirlenme potansiyelinin belirlenmesi, toprak kaynaklarının kullanımı ve korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bu çalışmada Büyükçekmece Havzası yüzey topraklarında, bakır (Cu),
more » ... nda, bakır (Cu), nikel (Ni), Cadmiyum (Cd) ve çinko (Zn) ağır metallerinin mekansal dağılımı ve kirlilik kaynaklarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanından, 2016 yılı Şubat ayında koordinatları önceden belirlenen (rastgele karalej yöntemi) 40 ayrı noktadan toprak örneği alınmıştır. Toprak kirliliği ve mekânsal dağılımlarının belirlenmesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri ve mekânsal analizler, son yıllarda en fazla kullanılan yöntemler olduğundan, çalışılan ağır metallerin mekansal dağılımının tespit edilmesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda inceleme sahasının genelinde bakır (Cu), nikel (Ni), kadmiyum (Cd) ve çinko (Zn), konsantrasyon değerlerinin yüksek seviyelerde olduğu gözlenmiştir. Kirleticiler açısından tehlikeli noktalar ise çalışma alanının genelinde tespit edilmiştir. Ancak en yüksek değerler genel olarak çalışma alanının güneyindeki göl çevresinde gözlenmiştir. Bu nedenle çalışma sahası ekolojik risk açısından yüksek riskli olarak değerlendirilmiştir. Büyükçekmece Havzası topraklarında tespit edilen Cu, Ni, Cd ve Zn kirliliğinin kaynağının sanayi kuruluşları ve yerleşmeler ile yakından ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Abstract Heavy metals, emitted from many anthropogenic sources, are the most common pollutants in the soil as a result of rapid urbanization. Heavy metal pollution in heavily urbanized areas are one of the important environmental problems due to their potential impacts on human health. Determination of the soil pollution potential is of great importance to utilization and protection of soil resources. Therefore, in this study, it is aimed to determine the spatial distribution of copper (Cu), nickel (Ni), cadmium (Cd) and zinc (Zn) heavy metals and the sources of pollution in the surface soils of Büyükçekmece Basin. 40 soil samples with predetermined coordinates by systematic random grid sampling method were collected from the study area in February 2016. Geographic Information Systems and spatial analysis, used most frequently in determining soil contamination and spatial distribution in recent years, were used to determine the spatial distribution of heavy metals being studied. As a result of the study, it was observed that the concentration values of copper (Cu), nickel (Ni), cadmium (Cd) and zinc (Zn), were high in the overall study area. Hazardous points in terms of contaminants had been identified throughout the study area. However, the highest values were generally observed around the lake in the south of the study area. For this reason, the study area was considered as highly risky in terms of ecological risks. It was concluded that the source of Cu, Ni, Cd and Zn pollution found in Büyükçekmece Basin soil was closely associated with industrial establishments and settlements.
doi:10.32003/iggei.440767 fatcat:a67ipzscwbh5tbfwhiacvb6xcq