Frig Tipi Fibulalarda Tanrıça Sembolizmi Üzerine Bazı Düşünceler

Emre Erdan
2019 Art-sanat dergisi  
Öz Anadolu Demir Çağı'nın en önemli uygarlıkları arasında sayılan Frigler, Matar-Kybele Kültü'ne büyük saygı duymuşlardır. Söz konusu toplum için neredeyse doğanın bizzat kendisi konumunda yer aldığı, çeşitli kültür ögeleri aracılığıyla doğrulanan inanç sisteminin başlıca ögesi olan tanrıça, Frigler tarafından farklı biçimlerde yansıtılmıştır. Tanrıçanın, Frig sanat eserlerinde doğrudan betimlendiği heykel ve yüksek kabartma gibi eserler olabildiği gibi, aynı zamanda idol biçimli temsili ögeler
more » ... imli temsili ögeler çerçevesinde değerlendirildiği de bilinmektedir. Çalışmamız, sembolizm kapsamında değerlendirebileceğimiz ve farklı Frig ögelerinden tanıdığımız Matar-Kybele idollerinin temsili olarak Frig fibulalarının iğne tutamak plakalarında yansıtıldığına inandığımız görünümünü açıklamaya yöneliktir. Çok sayıda alt grup kapsamında değerlendirilen Frig fibulalarının en erken örnekleri arasında sayılan Tip XII-7A fibulaları ile başlatılan temsili tanrıça görünümü zamanla standart ve karakteristik bir özelliğe dönüşmüştür. Abstract The Phrygians, considered among the most important civilizations of the Anatolian Iron Age, had great respect for Matar-Kybele. The goddess, who is the key element of the belief system that is clearly understood today, is reflected in different ways by the Phrygians. It is also known that the goddess not only was directly reflected in masterpieces such as sculpture and high relief by the Phrygians, but also was evaluated in the form of idol-shaped representations. This study is intended to explain that the Phrygian fibulae are reflected in catch plates as a representation of Matar-Kybele idols that we can evaluate within the scope of symbolism and which we recognize from different Phrygian artefacts . Starting with the Type XII-7A, which are one of the earliest examples of Phrygian fibulae, the goddess appearance has evolved into a standard and characteristic feature over time.
doi:10.26650/artsanat.2019.11.0007 fatcat:wycdz6zehrbsdj3a4c44lxdn3e