Ο Ελληνικός Φιλολογικός Σύλλογος Κωνσταντινουπόλεως και η Αδελφότης Ηώς Προσοτσάνης (1870-1880) G.K. PAPAZOGLOU, Das Erziehungswesenin Ost Mazedonien – Der «Griechische Philologische Verien» von Konstantinopel und die Bruderschaft «Ios» von Prosotsani (18

Γ. Κ. Παπάζογλου
2011 Μακεδονικά  
Στον 'Αβραάμ, στην "Αθηνά, στον Τάσκο, στην Κυριακή, στον Γιάννη.. .* Σε απόσταση ημισείας ώρας από την Πλενρώνα, την Πλεύνα (σημ. Πετρούσα), γράφει ο Σταυρός Μερτζίδης, και εις τρίωρον απόστασιν δυσμικώς εκ της Λράμας εν ττ\ πεδιάδι εϋρηται ή Πρωσσοτζάνη 1 , και συνεχίζει, βεβαίως τινές εκ των αναγνωστών θα έκπλαγώσι σφόδρα μανθάνοντες οτι αϋτη ύπηρξεν αποικία τών αρχαίων Πρώσσων. Ό σπουδαίος διδάκτωρ E. Riickert λέγει οτι οι Πρώσσοι μετά τών Γαλατών δις ηλθον έν Μακεδονία, είσβαλόντες
more » ... είσβαλόντες εχθρικότατα έν ττ\ χώρα ταύτη, έν ή βεβαίως εγκατέλειψαν και το έθνικον δνομά των. Ήλθον ούτοι εις τα μέρη ταύτα περί τα έτη 279 και 274 π.Χ., ώστε η Πρωσσοτζάνη, ήτις προ της έποχης ταύτης έφερεν έτερον όνομα, κατοικουμένη ϋφ' έτερων λαών ελληνικής καταγωγής, ώνομάσθη, ως υποτί θεται, ούτως έκ της διαβάσεως τών Πρώσσων, οϊτινες αναμφιβόλως εΐχον άποικίαν ενταύθα και τους οποίους ο Riickert έτυμολογεί έκ του Portzen -έξ οϋ Πρωτζάνη = Πρωσσοτζάνη-όπερ κατ' αυτόν σημαίνει λαόν διαιροϋντα, διασχίζοντα και συντρίβοντα παν τό προστυχόν 2 -έτσι σε όλο το διάστημα της φοιτήσεως μας στά σχολεία της συγκεκριμένης κώμης, μαζί με τις εκάστοτε πολλές αλλαγές του εκπαιδευτικού μας συστήματος και της γλώσσας, λόγια, καθαρεύουσα, δημοτική, πού μας υποχρέωναν νά χρησιμοποιούμε οι δάσκα λοι, παρακολουθήσαμε και τις αλλαγές στην ορθογραφία της γενέθλιας πό λης, ή οποία από Πρωσσοτζάνη, έγινε Πρωσσοτσάνη, Πρωσοτσάνη, Προσωτσάνη και κατέληξε σέ Προσοτσάνη 3 . Στο τέλος της δεκαετίας τού 1960, όταν περατώναμε τις εγκύκλιες σπουδές στην ώς ανω κώμη, αφήναμε τή γενέθλια * Ό 'Αβραάμ Τσάλας από την Προσοτσάνη σκοτώθηκε πολεμώντας στις τάξεις τού ΕΑΜ, νέος, μόλις 24 ετών, το 1944 κατά τή διάρκεια συγκρούσεων μέ τους Βουλγάρους στη γέφυρα του Στρυμόνα, στη Νιγρίτα, ή 'Αθηνά και ο Τάσκος γιά δεκαετίες ολόκληρες σταυροκοπιοΰνταν ακούγοντας την καμπάνα του εσπερινού και ήλπιζαν γιά τον γυιό πού δέν εΐδαν ποτέ νεκρό, ενώ ή Κυριακή και ο Γιάννης ήξεραν γιά τον αδελφό... 1. Στ. Μερτζίδης, Αίχώραι τον παρελθόντος και al εσφαλμέναι τοποθετήσεις των, 'Αθήναι 1885, σσ. 43-44. 2. "Ом. 3. Πιθανότατα ή κώμη άνεπτύχθη στή θέση αρχαίας πολίχνης μέ τό όνομα Scapora ή Scapara, βλ. Δ. Σαμσάρη, Ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μακεδονίας κατά τήν αρχαιότητα, Θεσσα λονίκη 1976, σ. 98 (όπου και βιβλιογραφία). Ή παιδεία στην 'Ανατολική Μακεδονία
doi:10.12681/makedonika.12 fatcat:mqi5jfwsvjd7zajbk4kdt3dbqi