Yozgat Koşullarında Yetiştirilen Yeşil Mercimek Genotiplerinin Verimine Ekim Sıklığının Etkisi

Özge Doğanay Erbaş Köse, Hatice Bozoğlu, Zeki Mut
2017 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi  
Geliş (Received): 04.11.2017 Kabul (Accepted): 15.12.2017 ÖZET: Türkiye dünya mercimek üretiminin yaklaşık % 7'sini karşılamaktadır. Mercimek üretimimizin % 6.7'sini oluşturan yeşil mercimek, genellikle Orta Anadolu ve Geçit Bölgelerinde yetiştirilmektedir. Yozgat 35.4 bin dekar ile en fazla yeşil mercimek ekimi yapılan ilimizdir. Bu çalışma, Yozgat koşullarında 4 farklı ekim sıklığının (150-225-300-375 bitki/m2), 5 tescilli (Sultan 1, Meyveci 2001, Gümrah, Bozok ve Karagül) ve 4 yerel yeşil
more » ... ve 4 yerel yeşil mercimek çeşidinin verimine etkisini belirlemek için 2 yıl süre ile yürütülmüştür. Deneme bölünmüş parseller deneme deseninde; ana parsellere genotipler, alt parsellere sıklıklar yerleştirilerek üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Bu makalede, bitki boyu, bin tane ağırlığı, dolu bakla sayısı ve tane verimi özelliklerine ait sonuçlar verilmiştir. Yapılan varyans analizi sonucu incelenen özelliklerin hepsinde genotip, bitkide bakla sayısı ve tane veriminde ise sıklıkların istatistiki etkisi olduğu tespit edilmiştir. En uzun bitki boyu (41.79 cm) ve bitkide en yüksek bakla sayısı (43.42 adet) Yerel-3, en yüksek 1000 tane ağırlığı (65.7 g) Karagül, en yüksek tane verimi (200.5 kg/da) ise Bozok çeşidinden elde edilmiştir. Tane verimi ve bitkide bakla sayısı, hasat sırasında belirlenen m2'deki bitki sayıları dikkate alınarak regrasyon analizine tabi tutulmuş ve bitki sıklığının tane verimine ikinci dereceden, bakla sayısına ise birinci dereceden önemli (P<0.01) etkisi olduğu belirlenmiştir. Elde edilen regrasyon denklemi dikkate alınarak tane verimleri hesaplandığında belirlenen bitki sıklıklarında (91, 154, 194, 252) verimin sırasıyla 107.45, 162.90, 186.01, 201.55 kg/da; bitkide bakla sayısının ise 28.97, 24.89, 22.24, 18.41 adet olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Yeşil mercimek, ekim sıklığı, verim, Yozgat ABSTRACT: Turkey provides aproximately 7 % of total production of the world lentil. Green lentil is 6.7 % of the lentil production of Turkey, it is grown in the Central Anatolia and the Transitional Zone. Yozgat has the most sowing area of green lentil with 35.4 thousand decares. This study was carried out for 2 years to determine the effect of 4 different sowing frequency (150-225-300-375 plant/m2), 5 registered (Sultan 1, Meyveci 2001, Gümrah, Bozok ve Karagül) and 4 local lentil varieties in the Yozgat ecological conditions. The experiments set up with a split-plot design in the form of randomized complete blocks with three replications, genotypes took place at main plots and sowing frequency (150, 2225, 300, 375) at sub plots. In this article, plant height, numbers of pods per plant and seed yield characteristics were investigated. Result of analysis of variance, the statistical effects of genotypes were determined for all traits, the number of pods per plant and grain yield were statistically influenced by plant frequencies. Longest plant height (41.79 cm) Yerel-3; the highest number of pods per plant (43.42) Yerel-3; the most thousand grain weight (65.7 g) Karagül; the highest seed yield (200.5 kg da-1) Bozok variety was obtained. Regression analyses were done for seed yield and number pods per plant. The second-degree polynomial regression were founded the statistically significant (P<0.01) for seed yield, and only linear effect (P<0.01) for number of pods plant. When the seed yield was calculated considering the obtained regression equation, the yield and the number of pod per plant was determined 107.45, 162.90, 186.01, 201.55 kg da-1 and 28.97, 24.89, 22.24, 18.41 no according to sowing frequency of this experiment, respectively.
doi:10.18016/ksudobil.349244 fatcat:4daw7fwkrjhhlioq7henm7glbi