Między kapitalizmem a socjalizmem. Marksistowska teoria okresu przejściowego

Paweł Szelegieniec
2014 Praktyka Teoretyczna  
praktyka 1(11)/2014 t e o r e t y c z n a Paweł Szelegieniec Między kapitalizmem a socjalizmem. Marksistowska teoria okresu przejściowego } Niniejszy artykuł jest próbą przybliżenia problematyki "okresu przejściowego", jaki zdaniem teoretyków marksistowskich, powinien nastąpić po obaleniu kapitalizmu przez rewolucję robotniczą. Podstawowym odniesieniem są dla mnie poglądy, jakie prezentowali marksiści podczas trzech "debat ekonomicznych" na temat "budowy socjalizmu" (debata o kalkulacji, debata
more » ... kalkulacji, debata o planowaniu w ZSRR i na Kubie po rewolucji). W celu opisu, w jaki sposób marksizm podchodzi do kwestii postkapitalistycznej rzeczywistości, bazowałem głównie na pismach Karola Marksa, Fryderyka Engelsa, Lwa Trockiego i Ernesta Mandela, w oparciu o które próbowałem stworzyć zarys modelu społeczno-gospodarczego. Opis, jaki wyłania się z prac wymienionych autorów, przedstawia społeczeństwo oparte na demokracji robotniczej w miejscu pracy (aspekt ekonomiczny) i na poziomie państwa (aspekt polityczny) oraz planowaniu demokratycznemu, mającemu na celu sukcesywne zaspokajanie oraz bardziej złożonych potrzeb społecznych. Tak opisany model postkapitalistycznego społeczeństwa stanowi radykalnie zaprzeczenie rzeczywistości, jaka istniała w (post)stalinowskich reżimach biurokratycznych. Słowa kluczowe: kapitalizm, socjalizm, okres przejściowy, prawo wartości, zasada planowania
doi:10.14746/pt.2014.1.6 fatcat:k2jvrcqwqzfmlnzcmsg7v2rqui