بررسی تحمل به تنش یخ‌زدگی در تعدادی از ژنوتیپ‌های امید بخش کلزا

اکبر عبداللهی حصار, امید سفالیان, بهرام علیزاده, علی اصغری, حسن زالی
2021 Journal of Agricultural Science and Sustainable Production  
چکیده اهداف: این مطالعه به ­منظور بررسی تحمل به تنش یخ­زدگی و شناسایی ژنوتیپ­های متحمل در بین تعدادی از ژنوتیپ­های کلزا انجام شد. مواد و روش­ها:آزمایش به صورت کرت­های خرد شده بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1397 درمزرعه­ای به مساحت 2000 مترمربع،به صورت کشت پاییزه در اراضی کشاورزی بخش تیکمه‌داش از توابع شهرستان بستان‌آباد اجرا شد. کرت اصلی شامل دو تاریخ کشت معمولی (10 شهریور) و تاخیری (25 شهریور) و کرت فرعی 19ژنوتیپ کلزا ،شاملSLM046، Opera، L963، Okapi، Nima، KH4، Talaya، L957،
more » ... madi، KR18، L1009، Zarfam، Nafis، HW101، Licord، KS7، L14، SW101 و L1008 بود. یافته­ها: نتایج تجزیه واریانس صفات ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه و عملکرد در هکتارتحت شرایط تنش یخ­زدگی نشان داد که اثر تنش روی عملکرد در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. اثر ژنوتیپ روی صفات ارتفاع بوته و عملکرد در هکتار در سطح احتمال یک درصد و برای صفت وزن هزار دانه در سطح احتمال پنج درصد معنی­دار و برای سایر صفات غیر معنی­دار بود. برهمکنش ژنوتیپ ×تاریخ کاشت در عملکرد در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. مقایسه میانگین صفات نشان داد که در صفت ارتفاع بوته ژنوتیپ Opera، در صفت وزن هزار دانه ژنوتیپ­های Opera و HW101 و در صفت عملکرد دانه ژنوتیپ KS7 بیشترین مقدار را داشتند. در بین شاخص­ها،MP، GMP، STI، HM و SNPIبیشترین همبستگی را با عملکرد دانه تحت هر دو شرایط تنش و بدون تنش نشان دادند و به عنوان بهترین شاخص­ها، جهت دستیابی به ارقام پر محصول و متحمل به تنش یخ­زدگی معرفی شدند.بر مبنای نمودار سه بعدی، ژنوتیپ­هایOpera، Licord، L1008 و Talayeبا عملکرد بالاتر از متوسط کل در هر دو شرایط بدون تنش و تنش و نیز مقدار بالای SIIG،به­عنوان ایده­آل­ترین ژنوتیپ­ها تحت شرایط تنش یخ­زدگی شناسایی شدند. نتیجه­گیری: نتایج نشان داد که ژنوتیپ Opera با بیشترین مقدار SIIG از متحمل­ترین ژنوتیپ­ها و ژنوتیپ Nima با کمترین مقدار SIIG از حساس­ترین ژنوتیپ­ها به تنش یخ­زدگی بودند.همچنین نتایج حاکی از آن بود که بیشترین عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار) در شرایط بدون تنش در ژنوتیپ­KS7 و کمترین عملکرد دانه در ژنوتیپ­KR18 مشاهده گردید. در شرایط تنش یخ­زدگی نیز بیشترین عملکرد دانه مربوط به ژنوتیپ ­Opera و کمترین عملکرد دانه متعلق به ژنوتیپ­KR18 [...]
doi:10.22034/saps.2021.13109 doaj:48f6e66738f5492b83a21214632e7812 fatcat:rda6r3gjujb65ct7ghoburxpym