O separacji między prawem i moralnością. Glosa do Czystej teorii prawa Hansa Kelsena

Marta Huk
2013 ETHICS IN PROGRESS  
Porządek normatywny W swej normatywistycznej koncepcji rozwijanej w Czystej teorii prawa (1934, 1960) Hans Kelsen przyjmuje metodologiczne załoz enia dynamicznej teorii prawa, kto ra zakłada koniecznos c hierarchizacji norm w obrębie konkretnego systemu po to, aby moz na było wykazac prawomocnos c kaz dej z nich zaro wno jako racji działania prawnego, jak i podstawy orzekania w procesie, takz e powiązanej z kwalifikacją działania jako prawnego bądz nieprawnego. Oznacza to, z e pełna analiza
more » ... e pełna analiza normatywizmu jako takiego nie moz e ograniczac się do rekonstrukcji podstawowych załoz en normy, lecz musi takz e uwzględnic metody (i rezultaty) ro z nych rodzajo w wzajemnego powiązania norm. Początkowo Kelsen nie dostrzegał tego problemu. Kwestię porządku prawnego (czyli systemu norm) podejmie dopiero w po z niejszym okresie two rczos ci, zdając sobie sprawę z faktu, iz metoda statyczna, w kto rej obowiązywanie prawa wynika ze stanowionych tres ci i ich wzajemnych powiązan , nie daje pełnego i poprawnego oglądu normatywizmu, czyli nie spełnia podstawowego załoz enia metodologii prawoznawczej, kto rym jest wymo g opisywania prawa takim, jakie ono jest w rzeczywistos ci. Pod wpływem koncepcji Merkela Kelsen poprawił ten błąd metodologiczny i w efekcie czytelnik Czystej teorii prawa zapoznac się moz e z komparatystyką porządku społecznego i prawnego, pod kątem systemu normatywnego o charakterze dynamicznym, czyli takim, w kto rym porządek prawny obowiązuje na mocy własnej struktury (Zalewska 2014, 46). Kelsen wyro z nia wiele systemo w normatywnych, jednak powodem, dla kto rego dokonuje szczego łowej analizy porządku społecznego, administracji pan stwowej i systemu prawnego jest ich zbliz ona struktura, opierająca się na sankcjonowaniu zachowan niepoz ądanych. Załoz enia obu porządko w są zbliz one z uwagi na pełnioną przez nie rolę, jaką jest danie legitymizacji do działania lub zaniechania działania. Podstawową funkcją normatywizmu jest bowiem nałoz enie niezalez nych od jednostkowych przekonan standardo w, na gruncie kto rych istnieje racja do nakazywania, zakazywania lub upowaz niania (Broz ek et al. 2013, 21). Innymi słowy, normatywnos c moz e byc traktowana jako czynnik schematycznie (formalnie) regulujący sferę powinnos ci. Moz na stąd wyprowadzic wniosek, z e system normatywny jest zbiorem wszystkich i tylko tych reguł, kto re stanowią zewnętrzną rację do wykonania lub
doi:10.14746/eip.2013.2.8 fatcat:xdq72xaytzdrxj6nvganq6b62u