Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Kurumsallaşma Sürecine Etkisi: Kamu Hastanelerinde Bir Araştırma

Gözde MERT, Telat ALAN, Ayşe BİNGÖL, Tuğçe TÜMKAYA, Filiz KOYUNLU
2020 OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  
Öz Günümüzde, sağlık sektörlerindeki rekabet ortamlarının da gelişip zorlaşmasıyla, stratejik insan kaynakları yönetiminin, kurumsallaşma süreç ve sonuçları üzerine etkileri, belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, stratejik insan kaynakları yönetiminin kurumsallaşma etkisi Türkiye'deki kamu hastanelerinde araştırılmıştır. Kuramsal açıdan, personel yönetimi olarak başlayan, sonra insan kaynakları yönetimine evrilen, daha sonra değişerek stratejik insan kaynakları yönetimi halini
more » ... yönetimi halini alan sürecin fonksiyonel dinamikleri; kurumsallaşma kapsamında değerlendirildiğinde, önemli olduğu görülmektedir. Sağlık kurumlarında, kurumsallaşma yönünden; insan kaynakları planlaması, insan kaynağı bulma ve seçimi, işe alım ve değerlendirme süreçleri, çalışanların eğitimi, kariyer planlaması, performans değerlendirilmesi, ücret yönetimi, iş güvenliği ve iş gören sağlığı fonksiyonları, önemli etkenler haline gelmiştir. Araştırmada, bu etkenlerin, stratejik insan kaynakları yönetim sistemi içerisinde, Türkiye'deki kamu hastanelerinin kurumsallaşma süreçleri üzerine etkileri, anket tekniği kullanılarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Saha çalışması, 2019 yılında İstanbul'da Avrupa Yakasında bulunan kamu hastanelerinde çalışan 390 personele uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, ödül sistemi ve performans değerlendirme, işe alma, kararlara katılımı teşvik etme ve eğitimin kurumsallaşma süreci üzerinde etkisi bulunmaktadır. Araştırma modelinde ödül sistemi ve performans değerlendirmenin kurumsallaşma süreci üzerinde büyük bir etkisi olmasına rağmen, eğitimin kurumsallaşma sürecine etkisi son derece düşük fakat, istatistiki olarak anlamlıdır. Çalışma sonunda elde edilen bulgular, akademik yazına katkı sağlamakta olup, bu bağlamda kamu hastanelerinde çalışan yöneticilere öneriler sunulmaktadır Abstract Nowadays, as the competitive environments in the healthcare sectors are developing and becoming more difficult, the effects of strategic human resources management on the institutionalization process and results have become evident. In this study, the effects of institutionalization of strategic human resource management have been investigated, in public hospitals in Turkey. Theoretically, the functional dynamics of the process, which started as personnel management, then evolved into human resources management and then changed to become strategic human resources management; When considered within the scope of institutionalization, it is seen that it is important. In health institutions, in terms of institutionalization; human resources planning, recruitment and evaluation processes, recruitment and evaluation processes, employee training, career planning, performance evaluation, wage management, occupational safety and employee health functions have become important factors. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  5199 Giriş İnsanlık tarihinin bulunan ilk medeniyet kalıntılarında insan kaynağının önemi Göbeklitepe'de net bir şekilde görülmektedir. 12 bin yıl önceye ait bulunan tapınak ve yerleşim bölgesindeki kalıntılar, taş çağı insanı tarafından yapılmış ve bu insanların geçmiş zamanlara dair gelişmiş düşünme, organizasyon ve becerilere sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Dikilitaşlardaki kabartmaların işçiliğine bakılırsa avcıların inşaatlar süresince taş ustalarına dönüştüğünü görebilmek mümkündür. Ayrıca bazı kişilerin büyük bir işgücü gerektiren inşaatları kontrol etmiş ve denetlemiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu da göstermektedir ki arkeolojik araştırmalarda bulunan eserlerin, organizasyon ve düşünme kapasitesi gerektirdiği gerekliliğidir (Eldener, 2020). M.Ö. 753 tarihinde Roma İmparatorluğunda uygulanmaya başlayan ilk düzenli Hukuk sistemleri arasında olan Roma Hukukunda Akitler Sistemi konusu işlenmiştir. İşlenen bu konudaki Rızai Sözleşmeler bölümünde yer alan "Hizmet Sözleşmeleri" ve "Konsorsiyum" (Consortium) ve "Ortakların Sorumluluğu" maddelerinde personel yönetimi ve insan kaynakları yönetimi ile ilgili insan kaynakları planlaması, kariyer planlaması, örgüt kültürü, işe alma temin ve seçim süreci, maaş tazminat ve ödül sistemleri uygulamalarına rastlanmaktadır. Doğu Roma İmparatoru Iustinianus dönemi M.S. 565 yılına kadar uygulandıktan sonra Roma Hukuku'na, Orta Çağ ve Yeni Çağ Avrupası hukuk uygulamalarında, geniş bir içeriğe sahip olmasına rağmen çok yer verilmemiştir (Koschaker ve Ayiter, 1977, s. 237-242). Büyük Özgürlükler Sözleşmesi olarak bilinen ve uluslararası hukuk disiplini otoriteleri tarafından ilk yazılı Anayasa olarak kabul edilmiş olan Magna Charta Libertatum'da (27 Mayıs 1217) Krallık sınırlarındaki Baronların topraklarını korumaları için verilen hak ve uygulamalarda yer alan "emirlerinde çalıştırma" kavramı personel yönetimi ile ilgili kanunlardaki ilk tanımsal betimlemelerden biridir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde devlet işleri ilmiye, mülkiye, kalemiye ve seyfiye olmak üzere dört sınıfa ayrılmıştı. Kamu yönetimi yapısı bu birimler arasında sınırlandırılmıştı. Devlet işleri zemininde günümüzde kamu sektörü olarak bilinen sistem insan kaynağının, eğitim ve terbiye ilmi sürecinden geçirilmiş, yeti ve bilgili memurlar ile hizmet verebileceği öngörülmüş, bu nedenle de memurların seçimi temin ve yerleştirilmelerine büyük önem verilmiştir (Yılmazöz, 2009, s.294-295).
doi:10.26466/opus.683152 fatcat:57vt5eqhdvgkvkwrwdguqk5454