BİR KÜLTÜR POLİTİKASI OLARAK HALKEVLERİNDE FOLKLOR ÇALIŞMALARI (BARTIN HALKEVİ ÖRNEĞİ)

Kübra YILDIZ ALTIN
2021 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi  
ÖZ Türkiye Cumhuriyeti devletinin şekillenmesinde etkin olarak faaliyet göstermiş olan Halkevleri, 1932 yılındaki kuruluşlarından 1951 yılında kapatılmalarına kadar geçen sürede somut olan ve somut olmayan kültürel mirasın korunması temelinde çalışmalarda bulunmuşlardır. Maddî ve manevî unsurlara yönelik bu çalışmalarda temel yöntem saha araştırması olmuştur. Bu araştırmalarda halk kültürü ürünlerinin tespiti, derlenmesi ve kayıt altına alınması gibi koruma yöntemleri uygulanmış, araştırmaların
more » ... mış, araştırmaların sonuç raporları bazen Halkevlerinin kendi yayın organları tarafından yayımlanmış bazen de halkevi raporları şeklinde resmî kurumların kütüphanelerinde yer almıştır. Toplumsal ve kültürel yaşamın özellikle bütün alanlarını kapsayacak biçimde teşkilatlandırılan Halkevleri, yeni kurulan rejimin halka benimsetilmesinde önemli roller üstlenmişlerdir. Çalışmaları itibariyle "Atatürk dönemi" ve "Atatürk sonrası dönem" biçiminde iki devre niteliği gösteren Halkevleri, yeni Türkiye'nin inşasında kültür üreten ve ürettiği kültürü yaygınlaştıran kurumlardan olmuşlardır. Bu süreçte folklor çalışmalarından çokça yararlanılmıştır. Halkevleri, yerli ve millî kültürün yeniden inşasında ve yaygınlaştırılmasında "kültür merkezi" işlevi görmüşlerdir. İcraatları ise Türkiye'de folklor çalışmalarının ivme kazanmasında etkili olmuştur. Bütüncül bir bakış açısının temel alındığı bu çalışmada Halkevleri, kültür politikaları bağlamında ve folklor çalışmaları özelinde incelenmiştir. Çalışmada, dönemin Halkçılık temelinde oluşturulan kültür politikalarıyla uyumlu olarak çalışan ve 22 Şubat 1935 tarihinde "Halk Dersleri ve Kurslar" ile "Müze ve Sergi" haricinde yedi şubesiyle Bartın'da açılan Bartın Halkevi örneklem olarak alınmıştır. İncelemeler sonunda Bartın Halkevindeki folklor çalışmalarının niteliği ortaya konulmuş; özelde Bartın Halkevinin, genelde ise Halkevlerinin Türk folklor çalışmaları tarihindeki yeri ve önemi tespit edilmiştir. ABSTRACT Community Centers, which has been operating effectively in the formation of the Republic of Turkey, have worked on the basis of the protection of tangible and intangible cultural heritage between 1932 and 1951. The basic method in these studies on material and spiritual elements has been field research. In these studies, conservation methods such as the identification, compilation and recording of folk culture products were applied. The results of the researches in question were sometimes published by the publications of the Community Centers and sometimes took place in the libraries of the official institutions in the form of the reports of the community centers.
doi:10.33692/avrasyad.895452 fatcat:yzhucjhgkjhxtneyddwuplvz6q