Food standards in the trade between Members Countries EU
Standardy żywności w handlu między państwami członkowskimi Unii Europejskiej

Teresa Korbutowicz
2016 Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Finanse Rynki Finansowe Ubezpieczenia  
Streszczenie: Swoboda handlu wewnętrznego bezpieczną żywnością określona jest przez zasady prawa żywnościowego UE, swobody przepływu towarów, ochrony konsumenta oraz udział instytucji naukowych i certyfikujących. Ważną rolę w zagwarantowaniu dostaw bezpiecznej i zdrowej żywności oraz nieograniczania jej przepływu odgrywają przyjęte standardy żywności, jak standardy Codex Alimentarius, bezpieczeństwa żywności UE, GHP, GMP, IFS, BRC, non-gmo system. słowa kluczowe: standard bezpieczeństwa
more » ... pieczeństwa żywności, IFC, BRC, Codex Alimentarius, system non-gmo wprowadzenie Na jednolitym rynku powinna być zapewniona swoboda przepływu bezpiecznej żywności, w powiązaniu z zapewnieniem wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzi, ochroną interesów ekonomicznych konsumentów, rzetelnością transakcji handlowych oraz ochroną zdrowia i życia zwierząt. Osiągnięciu tych celów służy opracowanie i przestrzeganie wymogów standardów żywności. W artykule podjęto próbę określenia roli dobrowolnie stosowanych standardów międzynarodowych w przezwyciężaniu ograniczeń w dostępie do rynków. Ustalenia tego dokonano na podstawie przeglądu i analizy prawa, orzeczeń Trybunału, w których wykorzystano standardy międzynarodowe i samych standardów. warunki handlu żywnością na jednolitym rynku wewnętrznym Handel żywnością na rynku UE podlega zarówno regułom prawa żywnościowego, jak i tym dotyczącym swobodnego przepływu towarów, wspólnej polityki handlowej, ochrony zdrowia i ochrony konsumenta, harmonizacji prawa na rzecz funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz wspólnej polityki rolnej. Sam przedmiot obrotu, czyli żywność, jest to substancja lub produkt, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi, lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać, np. olej Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 3/2016 (81) 132 Teresa Korbutowicz rzepakowy, który może być przeznaczony do spożycia przez ludzi lub na cele przemysłowe 1 . Są to też napoje, gumy do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Do żywności nie zostały zaliczone: pasze, zwierzęta żywe, chyba, że mają być one wprowadzone na rynek do spożycia przez ludzi, rośliny przed dokonaniem zbiorów, produkty lecznicze, kosmetyki, tytoń i wyroby tytoniowe, narkotyki lub substancje psychotropowe oraz pozostałości i środki zanieczyszczające. W prawie żywnościowym wyodrębniona została żywność ekologiczna, suplementy diety, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, nowa żywność i żywność zmodyfikowana genetycznie oraz żywność funkcjonalna. Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia są to produkty przeznaczone np. dla osób dorosłych cierpiących na zaburzenia procesów trawiennych lub metabolizmu, niemowląt lub małych dzieci, osób otyłych 2 . Specyficznym rodzajem żywności jest żywność funkcjonalna, która charakteryzuje się korzystnym wpływem na jedną lub więcej funkcji organizmu ponad efekt odżywczy. Żywność taka musi przypominać postacią żywność konwencjonalną. Nie są to tabletki ani kapsułki, ani żadna forma suplementów diety (Functional Foods...). Swobodny przepływ, w ramach jednolitego rynku, bezpiecznej i zdrowej żywności ma służyć zachowaniu zdrowia i ogólnego dobra konsumentów, ma chronić ich interesy socjalne i gospodarcze. Prawo żywnościowe UE wprowadziło ogólne wymagania dotyczące handlu żywnością, które mają gwarantować jego rzetelność i uczciwość. Zgodnie z tymi wymogami konsument żywności nie może być wprowadzany w błąd, a wobec kontrahentów nie można stosować nieuczciwych praktyk. Konsument ma być chroniony przed oszukańczymi lub podstępnymi praktykami przedsiębiorstw, fałszowaniem żywności oraz przed wszelkimi innymi praktykami, które mogą go wprowadzać w błąd. Zakaz wprowadzania konsumentów w błąd obejmuje także etykietowanie, reklamę i prezentację żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacje udostępniane na ich temat w jakikolwiek sposób (art. 16 Rozporządzenia nr 178/2002). Unia deklaruje, że wspiera zasadę wolnego handlu bezpiecznymi paszami i bezpieczną, zdrową żywnością w sposób niedyskryminujący nikogo, postępując zgodnie z praktyką uczciwego i etycznego handlu. Praktyka ta jest określona w części przez przepisy prawa żywnościowego oraz reguły chroniące konkurencję. Z kolei swoboda przepływu towarów w handlu wewnętrznym związana jest z zasadą niedyskryminacji produktów pochodzących z innych krajów UE i zasadą proporcjonalności. Zasady te odgrywają szczególną rolę w warunkach dopuszczenia możliwości stosowania ograniczeń w handlu podyktowanych 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002 z dn. 28.01.2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, Dz. Urz. WE L 31 z 1.02.2002, s. 1. 2 Preambuła i art. 1 dyrektywy Rady nr 89/398 z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, Dz. Urz. L 186, z 30.06.1989, s. 27-36.
doi:10.18276/frfu.2016.81-12 fatcat:nub37sqnuzd7tdnh7l4j4rlvpy