Marian Filipiak. Pytania o sprawy ludzkie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2013 ss. 223. ISBN: 978-83-7784-336-9

Roman Krawczyk
2015 Roczniki Kulturoznawcze  
ROCZNIKI KULTUROZNAWCZE Tom VI, numer 2 -2015 Marian FILIPIAK. Pytania o sprawy ludzkie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2013 ss. 223. ISBN: 978-83-7784-336-9. Książka jest zbiorem osiemnastu artykułów, analizujących wybrane -jak pisze Autor -"sprawy ludzkie, z którymi musi się uporać w swoim życiu każdy człowiek, bez względu na swój wiek, warunki, w jakich żyje, poglądy polityczne". Chodzi o takie problemy egzystencjalne, jak sens życia, cierpienie, starość,
more » ... starość, samotność, śmierć. Na jakimś etapie życia problemy takie dotykają każdego człowieka, choć w różny sposób, w zależności od wieku, wykształcenia, ukształtowanej postawy religijnej lub jej braku. Poszczególne rozdziały w tej pracy mają w tytule znak zapytania (omyłkowo ma go również rozdział VIII: "Miłość, co wprawia w ruch słońce i gwiazdy"). Autor wyjaśnia we wstępie, że dając znak zapytania, chciał przez to zaznaczyć, że jego analizy mają charakter dyskusyjny i że w ten sposób zaprasza do dyskusji. Do dyskusji może rzeczywiście skłonić zarówno treść pracy (ważne, wciąż aktualne problemy egzystencjalne), jak i jej forma językowa -autor pisze w sposób prosty, zrozumiały, przekonujący. W dzisiejszym stechnicyzowanym świecie problemy "człowieka" nabierają szczególnego znaczenia. W moim przekonaniu w Polsce brak dyskusji i polemik naukowych tak niezbędnych do rozwoju myśli naukowej. Dotyczy to także polskiej teologii, na co wielokrotnie zwracał uwagę ks. prof. Józef Tischner. Przejdźmy do prezentacji głównych treści książki. Autor zaczyna od biblijnego pytania: "Kim jest człowiek" (Ps 25,12) i dokąd zmierza jego historia? Pytają dziś o to filozofowie, antropologowie i przedstawiciele innych dyscyplin naukowych. Czy manipulacje genetyczne, biotechnologia nie wykształcą nowego człowieka? Czy człowiek stawał się będzie coraz bardziej czy coraz mniej "ludzki"? Autor pracy jest optymistą i tak kończy swoje refleksje: "Pełna dumy inwokacja: «Oto człowiek» nigdy nie zostanie zastąpiona znakiem zapytania: «Oto (jeszcze) Człowiek?»". Kolejne analizy obejmują problematykę sensu życia, szczególnie sensu cierpienia. Najpierw sens życia. Autor odrzuca wszelkie formy wiary w przeznaczenie, konieczność, ślepy los, wszelkie formy determinizmu, także determinizmu teologicznego (bo ten niweczyłby ludzką wolność). Odpowiedź na pytanie o sens życia znajduje w Bib-
doi:10.18290/rkult.2015.6.1-9 fatcat:fjl2whp4bvhjnfhmazr5suk5v4