Enerji ve Çevre İlişkileri

DEMİR Ahmet
1993 Ankara Üniversitesi SBF Dergisi  
GİRİŞ Yaşadıgımız yüzyılın ilk üç çeyreginde. dünya ölçüsünde gözönüne alındıgında, enerji talep ve dolayısı ile tüketiminde giderek hızlanan bir trend gözlenmiştir. Bu trendin oluşmasında en büyük faktörler olarak nüfus artışı ve onunla ilgili şehirleşme, teknolojik gelişme ve refah düzeyinin yükselmesi olguları etken olmuştur. Enerjinin, insan ve toplum hayatının vazgeçilmez bir ihtiyaç maddesi olması yanısıra özellikle toplumsaİ gelişme ve endüstrileşme için nisbeten büyüt boyutlarda talep
more » ... boyutlarda talep edilmesi enerji ve kalkınma arasında bir bagın bulundugu düşüncesini gündeme getirmiştir. Şöyle ki; ıkinci Dünya Savaşının bitimini izleyen yıllardan başlıyarak, yaklaşık olarak 30 yıllık sürede, bir ülkenin kalkınmışlıgının düzeyi o ülkede kişi başına, ortalama olarak, tüketilen enerji miktarı ile ölçülür olmuştur. Bir ülkede kalkınmışlıgın (ve gelişmişligin) göstergesi olarak kişi başına tüketilen enerjiyle milli gelir arasındaki bagıntının bir paralellikgösterdigi iddiası sözü edilen dönemde olgularla da kanıtlanmış gibiydi. Özellikle gelişmiş endüstri ülkelerinde bu durum belirgin bir şekilde kendini gösteriyordu. Şöyle ki, sanayi ürünleri başta olmak üzere, ekonominin tüm sektörlerinde sürekli sayılabilecek bir ürün artışı yanısıra sosyal alanda da saglıktan egitime, turizm harcamalanndan boş zamanlan degerlendirme faaliyetlerine kadar uzanan geniş bir yelpazede sürekli artan harcamalar yapılmaktaydı. Tesadüf sözü edilen dönemde en büyük talep ve üretim artışı petrole (petrol ürünlerine) karşı olmaktaydı. Ömegin. 1946 yılında dünya petrol üretimi 375 milyon ton iken bu miktar 1974 yılında 2.793 milyon tona çıkmıştır. 1 Bundan çıkan basit bir sonuç vardır. 28 yıllık bir dönemde üretimde yaklaşık olarak. % 745 lik bir artış olmuştur. Halbuki 1970Halbuki 'lerin başında (1972Halbuki -1973 Petrol fiyatlarında görülen ani yükselmeler sonucu, 1974'ten 1990 yılına kadar geçen 16 yıllık dönem de üretim 315 milyon ton • A.ü. Siyasal Bilgiler Fakillıesi Öğretim üyesi 1J. Beaujeu-Gamier; A. Gamblin; A. Dclobcz; IMAGES ECONOMIQUE DU MONDE 1983, Paris. 1983, .s. 53.
doi:10.1501/sbfder_0000001641 fatcat:sapi6qnp65bf3aup5lrjvpocru