Türkiye'de Ekonomik Göstergeler ve Para Arzının Bireysel Kredi Kartı Kullanımına Etkileri

Abdullah GÖV, Esengül SALİHOGLU
2020 Journal of International Scientific Researches  
Öz Bireysel kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasıyla hane halkının kayıt altına alınan tüketim, borçlanma ve tasarruf davranışlarının incelenmesi mümkün olmuş ve bireyin iktisadi davranışlarının ekonomiye yansımaları birçok çalışmaya konu edilmiştir. Bu çalışmada bireysel kredi kartı kullanımı ile para arzı ve ekonomik göstergeler arasındaki ilişkisi Türkiye düzeyinde araştırılmıştır. Bireysel kredi kartı kullanımının reel hacmi ile reel para arzı, sanayi üretim endeksi, tüketici fiyat
more » ... etici fiyat endeksi-D, bankalararası gecelik faiz oranı ve USD döviz kuruna ait 2005M1-2019M8 dönemini kapsayan aylık veri setiyle çalışılmıştır. Granger nedensellik analizi sonuçlarına göre, sanayi üretim endeksi, tüketici fiyat endeksi, faiz oranı, para arzı ve döviz kurundan kredi kartı kullanımına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Özetle, analiz sonuçları bireysel kredi kartı kullanımının ekonomik göstergelerden ve para arzından etkilendiğini göstermektedir. Abstract With the spread of individual credit card usage, it is possible to examine the recorded consumption, borrowing and saving behaviors of households and the reflections of the individual's economic behaviors to the economy. In this study, the relationship between individual credit card usage with money supply and economic indicators were investigated in Turkey. For this purpose, the data set of the real volume of individual credit card transaction and the real money supply, industrial production index, consumer price index-D and interbank overnight interest rate and USD exchange rate were used, for the monthly period over 2005M1-2019M8. According to the Granger causality analysis results, we found that the unidirectional causality relationship from industrial production index, consumer price index, interest rate, money supply and exchange rate to credit card usage. In summary, analysis results indicate that individual credit card usage is affected by economic indicators and money supply. Giriş Kredi ve banka kartları başta olmak üzere elektronik ödeme araçlarının yaygın kullanımı günden güne artmaktadır. Dünyadaki orta üstü gelir grubundaki nüfusun 15 yaş üstü kısmının %38,1'i ve Avrupa ile Orta Asya'daki 15 yaş üstü nüfusun %38,5'u banka ve kredi kartı kullanırken, Türkiye'de bu oran % 47,6 seviyesindedir (Worldbank, Global Findex Database 2018:150). Türkiye'de kredi kartı kullanımı 1990'lı yıllarda başlamış; kredi kartı kullanım hacmi 2018 sonunda 66,3 milyon seviyesine ulaşmıştır. 2010-2018 döneminde alışverişlerde kredi kartı kullanımı yaygınlaşmış ve özellikle internetten yapılan işlem hacmi büyük bir ivme kazanmıştır. Günümüzde internetten yapılan harcamalar (%19) kredi kartı harcamaları içinde en büyük paya sahiptir. İkinci sırada ise market ve alışveriş merkezlerinde gerçekleştirilen kredi kartı harcamaları (%17) gelmektedir (TCMB EVDS, 2019a).
doi:10.23834/isrjournal.670283 fatcat:xmbaauxb4vbvthr65mdzmj6zva