Rosyjskość i polskość w świetle cywilizacyjnej aksjologii europeizmu

Aleksander W. Lipatow
2017 Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne  
Słowa kluczowe: europeizm, rosyjskość, polskość, propolskie nastroje w Rosji Poszczególne zjawiska składające się na tę sumę wydarzeń i procesów, którą nazywamy historią, tworzą całość bynajmniej nie spójną. Jej składowe stanowią byty osobne, zaś stąd kontrowersyjne i skonfl iktowane, co znajduje odbicie w sprzecznościach państwowych, religijnych, narodowych, starciach społecznych i zbrojnych. Absolutyzacja jednej z tych części składowych w procesie tworzenia ogólnego obrazu historii
more » ... historii zniekształca tę historię, ponieważ świadomie lub bezwiednie porządkuje różnorodną realność zgodnie z określoną koncepcją ideologiczną. Tam zaś, gdzie rozpoczyna się ideologia, kończy się nauka jako poszukiwanie i w miarę możliwości zyskiwanie prawdy obiektywnej. Patrząc wstecz z naszej współczesności na przeszłość naszej Europy w kategoriach czasu długiego trwania, "krótki" wiek XX staje przed oczyma jako kolejny "bilans" naszej cywilizacji. Stąd logiczne wydaje się uświadomienie go sobie przez pryzmat tej pierwotnej idei i wyobrażeń z nią związanych, które przeobraziły Europę jako pojęcie geografi czne czasów antycznych w Europę jako cywilizację. Christianitas stanowi punkt wyjścia tego uniwersalnego ujmowania świata, które zbliżało rozproszone plemiona jednego kontynentu na podstawie wspólnej i spójnej aksjologii, przesądzając o kształtowaniu europejskiej kultury, a w jej ramach europejskich narodów i europejskich państw. W systemie ogólnocywilizacyjnego światopoglądu pierwiastki uniwersalne i lokalne (etniczne, zaś w dalszej perspektywie -narodowe) stanowiły jedność dialektyczną. Dychotomiczny ich podział wskutek państwowego, etnicznego, religijnego etc. rozwoju pierwiastków lokalnych oznaczał rozłam pierwotnej istoty Christianitas. Apogeum tego długotrwałego procesu historii cywilizacji europejskiej stanowił tragiczny wiek XX. Dwie wojny światowe, genocydy i Holocaust -owe zbiorowe samobójstwa Europy, masowe ludobójstwa według kryteriów narodowościowych lub klasowych dokonane przez reżimy totalitarne, które niszczyły prawa naturalne człowieka i dławiły w człowieku osobowość -to wszystko stanowiło samozaprzeczenie cywilizacji. Publikacja jest udostępniona na licencji Creative Commons (CC BY-NC-ND 3.0 PL). https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/
doi:10.4467/2543733xssb.16.001.6243 fatcat:2hnisyg7izcmdm7ngl4v7pxpri