Het determinisme onderuit gehaald. Omtrent Geert Keils Willensfreiheit en Handeln und Verursachen

Willy Coolsaet
2018 De Uil van Minerva  
Artikels HET DETERMINISME ONDERUIT GEHAALD OMTRENT GEERT KEILS WILLENSFREIHEIT EN HANDELN UND VERURSACHEN 1 Willy Coolsaet Inleiding Als het determinisme de verplichte vooropstelling zou zijn, zou van vrijheid geen sprake kunnen zijn, tenminste als men onder vrijheid verstaat dat "ik anders gehandeld zou kunnen hebben", could have done otherwise (zoals het vaak luidt in Angelsaksische literatuur), in feite de vrijheid zoals ze in het dagdagelijkse leven ervaren en "beoefend" wordt 2 . Ze is
more » ... wordt 2 . Ze is niet de vrijheid die door de zogenaamde compatibilisten (die in het debat over vrijheid de mainstream uitmaken) bevestigd wordt. Zoals de benaming zegt achten ze vrijheid met determinisme compatibel, verenigbaar, het is vrijheid van handelen, kunnen doen wat men wil, waarbij de wil zelf niet vrij genoemd kan worden. Wilsvrijheid, vrijheid van de wil, wordt uitgesloten. Maar we moeten niet bij determinisme zweren, of anders gezegd, de stelling van het determinisme − een metafysische stelling − kan in twijfel getrokken worden, ze houdt, bij onderzoek, geen stand. Dat is wat Geert Keil aantoont. De vraag naar de waarheid van het determinisme, zegt Keil 3 , is een metafysische vraag, ze is geen vraag die zich stelt binnen de wetenschappen (want empirische feiten laten het antwoord onderbepaald). Maar dat betekent niet dat men empirisch weten zou kunnen ignoreren, en ook niet dat de vraag niet voor een rationele behandeling toegankelijk zou zijn. "Ook als metafysische vragen niet empirisch beslist kunnen worden, zouden enkele ervan met behulp van empirisch weten rationeel beslist kunnen worden" (p. 10). Dat is wat Keil, met zijn descriptieve metafysica, doet.
doi:10.21825/uvm.v30i4.8604 fatcat:7gn7o6hyd5dobmenlrdul3nrga