TAKİYÜDDİN'İN FARKLI BÜYÜKLÜKTE SONSUZ NİCELİKLER MESELESİNE TRİGONOMETRİDEN GETİRMİŞ OLDUĞU BİR ÖRNEK

DEMİR Remzi
1992 Araştırma Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi (Yayınlanmıyor)  
Bu meseleye ilk defa, hareketin imkânı problemini tartışan Elealı Zenon (İ.Ö. 490-430) dikkat çekmiş ve Zenon paradoksa yönelttikleri için, sonsuz büyük ve sonsuz küçük kümelerin olabilirliğini reddetmişti 1 . Aristoteles (İ.Ö. 384-322) ise, sonsuz kümeleri, bütün sayıların bir kü mesi olarak düşündü ve değişmez varlıklar olarak objelerin sonsuz kü melerinin var oluş imkânını kabul etmedi 2 . Değişmezler, ona göre, sa dece gizil olarak sonsuz olabilirler, gerçekte ise sonsuz değildirler.
more » ... değildirler. Eukleides (İ.Ö. y. 300)'in II. ve V. postülalarında sonsuzluk fikri mevcuttur 3 . Onun ünlü yorumcusu Diadokos Proklos (410-485) da, bir dairenin sonsuz tane çapının, bu daireyi, sonsuz sayıdaki çaplarının iki katı sonsuzlukta parçalara taksim edeceği örneğine dayanarak, sonsuzun iki katının olmasının gerçek olamıyacağını ve bu sebeple "Gerçek Son suzdan değil ancak "Gizil Sonsuz"dan bahsedilebileceğini söylemekte dir 4 . Ortaçağ boyunca filozoflar nesnelerin Gerçek Sonsuz Kümelerinin olup olamayacağını tartışmışlar ve yine paradoksa götüren şöyle bir örnek üzerinde durmuşlardır: Ortak merkezli iki çemberin sonsuz sayı daki ortak yarıçaplarının üzerinde yer alan birer noktaları, her zaman birbirleriyle bire bir eşleştirilebileceği için, bu iki kümenin eleman sayısı birbirine eşit olmalıdır. Ancak yine de dıştaki dâirenin çevresi içtekinden daha büyüktür 5 .
doi:10.1501/felsbol_0000000105 fatcat:dw7okpjpojayjeoj6rsdhagore