Body as a Trap on the Way to Liberation. An Outline of the Problem in the Context of the Reflections of Some Ancient Philosophers and Early Christian
Ciało jako pułapka na drodze do wyzwolenia. Zarys problemu w kontekście refleksji niektórych myślicieli antycznych i wczesnochrześcijańskich

Jolanta Sawicka
2013 Idea Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych  
Wstęp Filozofia i teologia są odmiennymi rodzajami ludzkiego dyskursu; różnią się nie tyle przedmiotem co metodą dociekań. Filozofia pojawiła się w Grecji jako kontestacja religijnego dogmatyzmu, jako rozumowa droga emancypacji, niemniej chyba nigdy nie udało się filozofii uciec od religijnych inspiracji (poprzez tematy, mity), choć zdarzały się także inspiracje negatywne. Wynika to zapewne ze wspólnego zakresu tych dwóch wielkich dziedzin aktywności ludzkiej. Jednak o ile w pierwszych
more » ... pierwszych stuleciach istnienia filozofii udało się filozoficznej refleksji uniezależnić od paradygmatu religijnego (wyjaśniania problemów poprzez odwoływanie się do "nadprzyrodzonego"), to już na przełomie starej i nowej ery teologiczne schematy eksplanatywne zaczęły powracać do rozumowego dyskursu filozoficznej mądrości. Ten proces ulegał gwałtownemu przyśpieszeniu, gdy dekompozycja świata społecznego, politycznego i kulturowego osiągnęła poziom generujący lęk ludzi o własną teraźniejszość i przyszłość, gdy spokój i pocieszenie, jakie może dać filozofia, okazywały się niewystarczające; w ten sposób do łask powróciła religia, jako dostarczycielka nadziei i siły przetrwania, co ze szczególną mocą ujawniało się w świecie śródziemnomorskim w pierwszych stuleciach naszej ery 1 . Przyglądając się skomplikowanej historii relacji między filozofią a religią (teologią), można zauważyć, że wiele argumentacji teologicznych wczesnego chrześci-1 Zob. I. Dąmbska, Zarys historii filozofii greckiej, Lublin 1993, s. 19-20.
doi:10.15290/idea.2013.25.03 fatcat:eskjlt6oijhpljsdpz5u2jaxz4