KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE AKIL OYUNLARI

TİMUÇİN YALÇINKAYA
2016 Journal of International Social Research  
Öz Küreselleşme süreci tüm aksaklıklarına karşın ilerlemeye devam etmektedir. Küresel üretim ağı işlemekte, ekonomik, kültürel ve politik alanlarda melez yapılar oluşmakta, rasyonel ve evrensel temelde kozmopolit kimlikler öne çıkmaktadır. Küreselleşmenin bu eğilimleri bireysel ve toplumsal karar ve davranışları birbirine yakınlaştırmaktadır. Yakınlaşmalar çatışma yaratabilmektedir; fakat bilişsel-eğitsel gelişim ve rasyonel etkileşim temalarıyla akıl oyunları alanındaki küresel yakınlaşmalar;
more » ... sel yakınlaşmalar; çatışmadan çok, melezleşme ve işbirliği bağlamında meydana gelmektedir. Akıl oyunları tasarımı, üretimi ve oynanması küresel ağ içinde gerçekleşmekte, oyunlar geliştirilirken ve oynanırken kültürel etkileşim sağlanmakta ve evrensel kimlik oluşmaktadır. Bu temelden hareketle akıl oyunlarının Türkiye'deki gelişiminde, küreselleşmenin özellikleri dikkate alınmalı ve bu doğrultuda bir toplumsal politika oluşturulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Küresel Üretim Ağı, Melezleşme, Kozmopolitanizm, Akıl Oyunları. Abstract The process of globalization is still working despite its several difficulties. Global production network is working, hybrid structures emerge in the economic, cultural and political fields, and cosmopolitan identities occur on the basis of rationality and universality. Individual and societal decisions/behaviors converge in terms of these tendencies of globalization. Convergence may bring about some clashes; but also within cognitive-educational development and rational interaction, global convergence in the field of mind games occurs in the context of hybridization and cooperation, rather than clash. The design, production and playing of mind games realize in global network, cultural interactions emerge while developing and playing mind games, and universal identity arises. As regards, the features of globalization should be regarded and a societal policy should be made for the development of mind games in Turkey. Giriş Küreselleşme, 2008 yılından beri içinde olunan küresel ekonomik krize karşın, günümüz toplumsal yapılarını açıklayan öncü bir kavram olmaya devam etmektedir. Çok boyutlu bir olgu ve kavram olan küreselleşmenin boyutları arasında karmaşık bağlantılılık söz konusu olup, küreselleşme için tek yanlı olarak ekonomik, kültürel, politik, teknolojik gibi nitelemeler yapılamamaktadır. Bu gerçeklik kabul edilmekle birlikte, bu çalışmanın çocuklara ilişkin bilişsel ve eğitsel açılardan akıl oyunları eksenli yapısı bağlamında, küreselleşmenin üç boyutu/özelliği temel alınmaktadır. Bunlar; küresel üretim ağı, melezleşme ve kozmopolitanizm boyutlarıdır. Küresel üretim ağı; küreselleşmenin ekonomik boyutunun önemli bir özelliğidir. Bu ağ, dünya çapında düşük maliyet ve yüksek karlılık amaçlı olarak firmaların dünyanın pek çok noktasında tasarım, üretim, pazarlama gibi alanlarda bağlantılar kurmasını ifade etmektedir. Oyun ve oyuncak endüstrisinde faaliyet gösteren firmalar ve oyunları da böylesi bir küresel ağ içinde yer almaktadır. Melezleşme, yerel olan ile küresel olanın birbirini yok saymadan ya da yok etmeden yeni biçimlerde bir arada bulunabilmesini ifade etmektedir. Oyun ya da akıl oyunları bağlamında düşünülecek olursa, örneğin, Hindistan'da doğmuş olan şaturanga (satranç), Çin kültüründen yükselen go, Türkler'e özgü mangala gibi pek çok akıl oyununun, aynı mağazalarda aynı anda satışa sunulması ya da hiçbiri reddedilmeden bireyler tarafından oynanabilmesi, hatta farklı kültürler içinde geliştirilmiş akıl oyunlarının strateji, rekabetçilik, rasyonellik gibi açılardan birbirini beslemesi söz konusudur. Kozmopolitanizm, yerel/ulusal anlam ve temalara ilgi ve saygı duyarak evrensellik bağlamında insan varlığının gelişimini temel almak anlamındadır. Bu doğrultuda rasyonalizm (akılcılık) ve akla, bilime dayalı bir yaşam biçimi, modernleşme çizgisinde hangi ulus olduğu önemli olmaksızın her insanı bir araya getirebilen bir ilke olmaktadır. Akıl oyunları da bu bağlamda hiçbir ulusun ya da bireyin kültürel olarak reddedemeyeceği, evrensellik içeren bir yapıdadır. Bireyler, akıl oyunlarının hangi ulusun kültürüne ait olduğuna bakmaksızın zeka gelişimine katkılarını ve bir yönüyle de eğlendiriciliğini öz olarak almaktadırlar.
doi:10.17719/jisr.20164317788 fatcat:6bgvmtu56fhd3fmuwj4vpidfaq