HIZLI ŞEHİRLEŞMENİN DOĞURDUĞU SORUNLAR VE ÇÖZÜM YOLLARI

Selahattin ÇELİK
2019 Journal of International Social Research  
Öz Şehirler, çeşitli fonksiyonların bir merkezde yürütülmesinin sağladığı imkânlara bağlı olarak geçimlerini farklı kaynaklardan sağlayan insanların bir araya toplandığı kalabalık yerleşim birimleridir. Şehirsel yaşamı tercih edenler, hemen tüm ihtiyaçlarını bulunduğu yerleşmeden temin ettikleri halde, kırsal alanlarda yaşayanlar, birçok ihtiyaçlarını kendilerine en yakın olan şehir yerleşmelerinden karşılarlar. Bu yüzden şehirler; farklı fonksiyonların canlanıp çeşitlendiği, nüfus ve yerleşme
more » ... nüfus ve yerleşme birimlerinin yoğunlaştığı, hayatın daha da kolaylaştığı yerleşme yerleri olarak bilinirler. Şehirlerin en belirli özelliği olan nüfus, günümüzde ülkelerin en fazla üzerinde durduğu konulardan biridir. 20. yüzyılın ortalarına kadar nüfusun fazlalığı güçlü olmak için gerekli ve yeterli bir faktör olarak görülürken, günümüzde nüfusun nicel miktarından çok nitel özellikleri öne çıkmıştır. Sürekli artan dünya nüfusu, sınırlı olan doğal kaynakları hızla tüketmektedir. Aşırı nüfus artışı, son zamanlarda şehirlerde içinden çıkılması zor çeşitli sorunlara neden olmuştur. Bu sorunlara karşı bazı önlemlerin alınması kaçınılmazdır. Bu bağlamda çeşitli nüfus politikaları geliştirilmektedir. Öte yandan bazı ülkelerde nüfusun çok az artması, durağanlaşması ve hatta gerilemesi, söz konusu ülkelerin geleceğini tehdit eder duruma gelmiştir. Bundan dolayı ülkeler, nüfus politikalarında nüfus artışını kontrol altında tutmayı ve sorunlara sebep olmadan artmasını hedefler. Özellikle geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde şehirleşme, hem aşırı hızlı hem de dengesiz bir şekilde gelişmekte, şehirler adeta nüfus yığılma alanlarına dönüşmektedir. Bir yerleşim yerinin barındırabileceği belli bir nüfus kitlesi vardır. Bu sınır aşıldığında sosyal hayat akışını zora sokan bir takım problemlerin ortaya çıkması kaçınılmazdır. Son zamanlarda aşırı ve dengesiz şehirleşme beraberinde barınma, trafik, sağlık, eğitim, gecekondu, güvenlik, çevre kirliliği gibi önemli sorunlara yol açmış ve şehirde yaşayan insanlara büyük sıkıntılar yaşatmaya başlamıştır. Bu çalışmada aşırı ve dengesiz şehirleşmenin sebep olduğu başlıca sorunlar ve bu sorunların yol açtığı sıkıntıların sosyal yapı üzerindeki sonuçları ve çözüm yolları açıklanmaya çalışılacaktır. Abstract Cities are highly populated settlement units that allow range of functions to be operated from one centre and thus gather people who make living from variety of sources. While people who choose to live in cities can access all their needs in their cities, people who live in rural areas provide most of their necessities from the closest cities. Therefore, cities are known to be places with variety of functions in where life is easy to live, populations and settlements are concentrated. Population, as one of determining factors of cities, has been one of the most emphasised issues for countries. Until the mid of 20 th century, high population was seen as a need and an indicator of power. In the contemporary world, however, the quality of population is more important than its quantity. Constantly increasing population of the world consumes the limited natural resources. Excessive population growth in cities has created a wide range of difficult issues to deal with. It is necessary to take some actions to prevent from these issues. In this regard, some population policies have been developed. On the other hand, static population and population declines have also threatened many countries' future. For this reason, countries develop population policies to keep their population growth in an optimal level in order to prevent such issues. Cities have been growing in an excessive and unstable ways in developing and under-developed countries. Thus, they become areas where populations accumulate overly. Every settlement has a certain number of populations to inhabit. When this number is exceeded, it is inevitable to have a series of issues in everyday life and the dynamic of social life practices. Recently, excessive and over urbanization has caused some serious issues such as sheltering, traffic, health, education, slums, security and environmental pollution. This study attempts to explain the issues that unstable and over urbanizations causes and their impacts on social structures. Some possible solutions to these issues will also be given.
doi:10.17719/jisr.2019.3054 fatcat:l6a5cifsmfh5zi5y4etcs6by6y