DİN EĞİTİMİNDE KULLANILAN EĞİTSEL OYUNLARIN ÖĞRENCİ BAŞARISI VE KALICILIĞINA ETKİSİ

Bilal YORULMAZ
2019 Journal of International Social Research  
Öz Bu araştırma; Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinde oyuna dayalı öğretimin öğrenci başarısına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında, on hafta boyunca Gaziantep ili Şahinbey ilçesinde bulunan İstiklal ortaokulunda öğrenim gören 94 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 6-A ve 6-B sınıfları deney grubunu, 6-C ve 6-D sınıfları kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deney grubunda dersler eğitsel oyun yöntemiyle,
more » ... n yöntemiyle, kontrol grubunda ise takrir (anlatım) yöntemiyle işlenmiştir. Araştırmada kontrollü öntest-sontest deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya katılan gruplara çalışma öncesi ön test, çalışma sonrası son test ve çalışmanın bitiminden sekiz hafta sonra kalıcılık testi uygulanmıştır. Ayrıca namaz ibadetinin uygulanışına yönelik çalışma öncesi uygulama düzeyi ön test ve çalışma sonrası uygulama düzeyi son test uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi ilişkisiz grup t-testlerinde 0,05; ilişkili grup t-testlerinde 0,01 olarak hesaplanmış ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, eğitsel oyunla öğretimin uygulandığı deney grubu ile takrir (anlatım) yönteminin uygulandığı kontrol grubunun başarı düzeyleri ve öğrenilenlerin kalıcılığı arasında, deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Din eğitiminde bilgi ve davranış açısından başarıyı artırmak ve öğrenilenlerin kalıcılığını sağlamak için eğitsel oyunla öğretim yöntemi etkili bir yöntemdir. Bu sebeple din eğitimcilerinin eğitsel oyun yöntemini daha aktif kullanmaları ve eğitsel oyunla ilgili çalışmaların artırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Din Eğitiminde Oyun, Din Öğretimi, Eğitim, Oyun, Oyunla Öğretim, Eğitsel Oyun. Abstract The aim of this study is to investigate the effect of game-based teaching on the success of students and their retention of learning in the lessons of religious culture and ethics. The study was carried out for ten weeks with 94 students studying at İstiklal Secondary School in Şahinbey district of Gaziantep province in 2015-2016 academic year. In the study, 6-A and 6-B classes were the experimental group, 6-C and 6-D classes were the control group. In the experimental group, the lessons were taught using educational game method. The traditional didactic teaching method was used the control group. Pretest-posttest design was used for both the control and experimental groups in the study. The pre-test was given before application of the teaching methods; the post-test, the after application and retention, was given after eight weeks from the start of application and was applied to all groups who were participating in the research. In addition, pre-test and post-test were applied to the practice of prayer. The data were analyzed by using the SPSS 23 statistical program. The significance level of the independent-samples t-test was 0.05; The significance level was calculated as 0.01 in the paired-samples t-test. According to the findings of the research; significant differences were found in the favor of experimental group. The method of teaching with educational games is an effective method to increase the success in knowledge and behavior in religious education and to ensure the retention of the learned. For this reason, it is recommended that religious educators use the educational game method more actively and increase the number of future studies about the use of educational game. -963 - GİRİŞ İnsanlar her yaşta uygun ortam ve oyun türü ile karşılaştıklarında oyun oynarlar. Çocukta daha baskın bir ihtiyaç halini alan oyunu eğitsel amaçlara ulaşmak için araç olarak kullanmak dersleri daha ilgi çekici hale getirir. Eğitsel oyun yoluyla öğretim, diğer yöntemlere göre daha çok dikkat, yaratıcılık, hayal gücü ve sentez gücü gerektirir. Oyun yöntemi, öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesini ve rahat bir ortamda tekrar edilmesini sağlar. Zevkli bir yöntem olan oyunu derslerde kullanmak, sınıf içi çalışmaları daha güdüleyici ve anlamlı bir duruma getirir (Aydın, 2013, 48). Öğretim esnasında öğrencilerin dikkatini canlı tutmak gerekir. Sadece anlatımın olduğu bir derste yaşları küçük olan çocukların bunu uzun süre başarabilmeleri güçtür. Öğretimde oyunun bir yöntem olarak kullanılması dikkati dağınık çocukların bile uzun süre dikkatlerini derse vermelerini sağlar. Böylece oyun hem dersin verimi açısından dikkat sorununun çözümünde hem de disiplin sorunlarını en aza indirmede yardımcı olur. Oyun yöntemi öğrenci merkezli birçok öğrenme yaklaşımına uygun bir yöntemdir. Oyun çocuğun birçok duyusuna hitap ettiği için çok yönlü gelişimini sağlar. Farklı zekâ yapısına sahip öğrencilerin hepsinin ilgisini çekmeyi başarır ve öğrenmelerini kolaylaştırır. Bu yönüyle çoklu zekâ kuramına uygun bir yöntem olarak uygulanabilir. İnsanlar okuduklarının % 10'unu, işittiklerinin % 20'sini, gördüklerinin % 30'unu, görüp işittiklerinin % 50'sini, söylediklerinin % 70'ini, yapıp söylediklerinin % 90'ını hatırlarlar (Çilenti'den aktaran Aydın, 2013, 408). Öğrenme sırasında ne kadar çok duyu işin içine katılırsa öğrenmelerin kalıcı olma oranı da o ölçüde artar. Eğitsel oyunla öğretimde birçok duyu organı aktiftir. Oyunun çeşidine göre öğrencinin öğrendiklerini bizzat uygulaması da gerekebilir. Çocuklar ilk elden tecrübeler edinirler. Yaparak yaşayarak öğrenirler. Bu da öğrenmelerini kolaylaştırdığı kadar öğrenilenlerin kalıcılığını da artırır. Eğitsel oyunlar din eğitiminde bilişsel alan, duyuşsal alan ve devinimsel alan kazanımları için uygun bir yöntemdir. Bilgi, kavrama, uygulama, analiz yapma, sentez yapma ve değerlendirme düzeyinde bulunan kazanımların tümünde kullanılabilir. Alibekiroğlu araştırmasında İlkokul DKAB dersi inanç, ibadet, ahlâk öğrenme alanlarına yönelik eğitsel oyunların bu alanlara etkisini gözlem formları ile inceleyerek değerlendirmiştir. Araştırmanın sonucunda eğitsel oyunların bilişsel alanda kavramların öğreniminde soyut kavramları somutlaştırdığı için anlaşılmasını, öğrenilmesini ve öneminin fark edilmesini kolaylaştırdığı gözlenmiştir. Duyuşsal açıdan öğrencileri derse ve etkinliklere katılmaya istekli hale getirdiği, öğrenilenleri davranışa dönüştürme ve günlük hayatta kullanma konusunda etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Devinimsel açıdan da öğrencilerin hareket ihtiyacını karşıladığı, istendik davranışlar sergileme noktasında olumlu gelişmeler sağladığı gözlenmiştir (Alibekiroğlu, 2017, 54-55). Din eğitiminde oyunla ilgili yapılan araştırmalarda, öğrencilerin derse karşı ilgi ve isteklerinde artış olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin derse ve dersin öğretmenine karşı olumlu tutum geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin öğrendiklerini davranışa dönüştürme ve günlük hayatta kullanma konusunda daha istekli oldukları tespit edilmiştir. DKAB derslerinde eğitsel oyun yönteminin kullanılmasının derslerin kalitesini artırdığı, öğrencilerin motivasyonunu yükselttiği ve başarısını artırdığı, öğrenilenlerin daha etkili ve kalıcı olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak yapılan bu çalışmaların çoğu literatür taramasıdır. Sadece bir deneysel çalışma bulunmaktadır. Bu da yeterli değildir. Alanda daha çok deneysel çalışmaya ihtiyaç olduğu görülmektedir. Problem Cümlesi Araştırmanın problem cümlesini; "Eğitsel oyun ve takrir (anlatım) yöntemlerinin kullanıldığı deney ve kontrol gruplarının Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersindeki başarıları ve öğrenmelerinin kalıcılığı arasında anlamlı bir fark var mıdır?" sorusu oluşturmaktadır. Amaç Din, çocuğun fıtrî olarak merak ettiği, ilgi duyduğu bir alandır. Çocuğun gelişim özelliklerine uygun yöntemlerle, zamanında, yaşına göre yapılan din eğitimi, dini anlamasında ve yaşamasında etkili olacaktır. Dini öğretirken takınılacak yanlış tavırlar, çocuğun yaşına uygun olmayan bilgi yüklemeleri ya da ilgisini çekmede yetersiz kalan yöntemler, çocuğun içindeki dine karşı merak duygusunu beslemek yerine köreltecektir. Oyun, çocuğun en doğal öğrenme yoludur. Çocuğun en doğal uğraşı olan oyunu din eğitiminde bir yöntem olarak kullanmak, çocuğun dine karşı ilgi ve merak duygusunu besleyebilir, olumlu tutum geliştirmesini sağlayabilir, aynı zamanda din derslerindeki başarısını artırabilir. Bu araştırmanın amacı eğitsel oyunun din eğitiminde başarı ve kalıcılığa etkisinin olup olmadığını deneysel yöntemle ortaya koymaktır.
doi:10.17719/jisr.2019.3643 fatcat:rzkxsnzpbvewlk5xcpok7bjxnq