MUĞLA'NIN ÜÇ CAMİSİNDE ASHÂB-I KEHF SEMBOLLERİ

İbrahim Ethem Karataş
2019 Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi  
Öz İslam'da kutsal sayılan isimlerin, tarih boyunca kültürümüze ait hat ve tezhip sanatıyla ilgili eserlerde, özellikle dini mimarimizin en önemli unsurlarından olan camilerimizde yer aldığı bilinen bir gerçektir. Osmanlı'dan günümüze cami duvarlarında, lafzatullah ve ism-i nebi ile birlikte dört halifenin ve Ehl-i Beyt üyelerinden Hz. Ali ve iki evladının adlarının yazılması bir gelenek halini almıştır. Ancak Muğla ilinin Menteşe ilçesindeki üç camide -Şahidi Camii, Keyfoturağı Camii ve
more » ... ağı Camii ve Çatakbağyaka Köyü Camii-bu isimlerin yanında Ashâb-ı Kehf'in (Yedi Uyurlar) isimleri de yer almaktadır. Camilerde Ashâb-ı Kehf kahramanlarıyla ilgili sembollerin yer alması alışıldık bir durum değildir. Aynı zamanda onların söz konusu camilerde niçin yer aldığıyla ilgili bir açıklama da yoktur. Bununla birlikte Ashâb-ı Kehf isimlerinin bu camilerde yer almasının muhtemel nedenleri arasında, kıssanın İslam'ın kutsal kitabı Kuran'da geçiyor olması ayrıca hikayenin yörede iyi biliniyor ve seviliyor olması sayılabilir. Aynı şekilde Muğla'nın geçmişte önemli bir Mevlevi şehri olması, bu konuda Mevlevilik etkisinin olabileceğini de akla getirmektedir. Dolayısıyla söz edilen camilerde Ashâb-ı Kehf ile ilgili semboller, kıssanın hem Kuran'da ele alınış amacına uygun olarak hem de Mesnevî'de işleniş gayesi doğrultusunda, cemaatin kendi adına ders çıkarması ve yaşamına buna göre yön vermesi için yer almış olmalıdır. Abstract It is a known fact that the sacred names in Islam have been used in calligraphy and illumination art works of our culture throughout history, especially in our mosques which are the most important elements of our religious architecture. It has been a tradition since the Ottoman era to write the names of Allah and the prophet as well as four caliphs, Ali's sons from Ehl-i Beyt (people of the house) on the walls of the mosques. On the other hand three mosques in the Menteşe distric of Muğla -Şahidi Mosque, Keyfoturağı Mosque and Çatakbağyaka Village Mosquehave symbols about the names of Ashab al-Kahf (Seven Sleepers) among the others. It is not common to 1 Dr. Milli Eğitim Bakanlığı, (iethem48@hotmail.com) İbrahim Ethem KARATAŞ 470 | Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi -Cilt: 17, Sayı: 3, Eylül 2019 have the names of Seven Sleepers written on the walls of mosques. In addition there is no clear information about the reason why they are included. Nevertheless, inclusion of Ashab al-Kahf in the sacred book Koran and its being a well known and accepted story among the residents of the region can be seen as the main reasons for using the names in these mosques. Likewise, the fact that Muğla was an important Mevlevi city in the past suggests that it may have a Mevlevi effect. As a result the sybomls of Ashab al-Kahf must have taken place in these mosques in order to take the community lessons for itself and to direct its life in accordance with the purpose of Koran and the Masnavi.
doi:10.18026/cbayarsos.599194 fatcat:efhjguniivdnjatqxvpffnflda