Idea społecznej odpowiedzialności biznesu w kontekście racjonalności instrumentalnej i koherencyjnej

Michał Litwiński
2017 Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny  
Wzrost konkurencji między przedsiębiorstwami sprawia, że muszą łączyć w swojej działalności wymiary społeczne i ekonomiczne 1 . Jednym z przejawów wskazanego procesu jest koncentracja na idei społecznej odpowiedzialności biznesu (ang. corporate social responsiblity -CSR) 2 . Wskazuje się jednak, że nie wszystkie organizacje, których działania wpisują się w ten nurt, kierują się chęcią realizacji wartości społecznej z intencją faktycznej poprawy dobrobytu interesariuszy 3 -coraz popularniejsze
more » ... az popularniejsze staje się nadużywanie idei społecznej odpowiedzialności biznesu dla realizacji wartości ekonomicznej (autor ma tu na myśli m.in. marketing etyczny i fasadowość działań w zakresie CSR) 4 . Dlatego też problemem podjętym w opracowaniu są motywacje przedsiębiorstw promujących się jako społecznie odpowiedzialne. Celem artykułu jest uzasadnienie tezy, że podejmowanie działań w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu w coraz większym stopniu polega jedynie na tworzeniu obrazu społecznie odpowiedzialnego przedsiębiorstwa dla realizacji wartości ekonomicznej, a nie rzeczywistym zaangażowaniu w aktywność na rzecz interesariuszy z zamiarem budowania przewagi konkurencyjnej (jako firmy przyjaznej otoczeniu). Rozważania zostały osadzone w perspektywie dwóch modeli racjonalności proponowanych przez Ernesta Gellnera: racjonalności instrumentalnej i koherencyjnej 5 . Według wskazanego autora podmioty częściej kierują się chęcią dostosowania do reguł (racjonalność koherencyjna) niż motywem optymalizacji działań z wykorzystaniem określonych narzędzi, w tym popularnych idei (racjonalność instrumentalna). Osiągnięciu celu opracowania służy analiza literatury przedmiotu oraz dokonanie przeglądu badań odnoszących się do działań społecznie zaangażowanych współczesnych przedsiębiorstw.
doi:10.14746/rpeis.2017.79.3.16 fatcat:q77eejjonvflnfmbldnhssznbi