UNIFORMITEIT VAN JAARREKENINGEN1)

G. B. A. M. Smulders
1965 Maandblad Voor Accountancy en Bedrijfseconomie  
Reeds vele jaren is in Nederland een ontwikkeling gaande in de richting van ver betering van de jaarverslaglegging van ondernemingen. Het ziet er echter niet naar uit, dat deze ontwikkeling ook leidt tot een rede lijke mate van uniformiteit in de grondslagen van de jaarrekeningen, dus in de beginselen van financiële verslaglegging. Dit gebrek aan uniformiteit moet als een groot gemis worden gezien. Voor velen die op enigerlei wijze bij het sociaal-economisch leven betrokken zijn, vor men de
more » ... ijn, vor men de jaarrekeningen van ondernemingen een belangrijke informatiebron, welke mede dd basis vormt voor tal van beslissingen. N aar de mate waarin de beginselen van financiële verslaglegging minder uniform zijn, is deze informatiebron moeilijker bruikbaar en is de kans groter op fouten in de op basis hiervan te nemen beslissingen. Tot de vele categorieën van personen en instellingen, welke bij deze problematiek zijn betrokken moeten ongetwijfeld ook worden gerekend de accountants die een verklaring met betrekking tot de jaarrekening afgeven. Volgens de reglementen van N.I.v.A. en V.A.G.A. houdt een goedkeurende verklaring met betrekking tot een jaarrekening in, dat deze is opgemaakt volgens goed koopmansgebruik. Een wezenlijke uniformiteit t.a.v. de beginselen wordt hierdoor echter niet gewaar borgd. O f iets goed koopmansgebruik is of niet wordt niet zozeer bepaald door algemeen aanvaarde beginselen van financiële verslaglegging (aangezien deze slechts in geringe mate bestaan), doch vooral door -min of meer algemeen aan vaardbaar geachte beginselen van financiële verslaglegging (welke echter in grote variëteit bestaan). In kringen van gebruikers van jaarverslagen kan men dan ook wel het verwijt horen, dat "de accountants alles tekenen" . Dit verwijt slaat dan geenszins op de kwaliteit van het onderzoek, dat aan de goedkeuring van de jaarrekening is voor afgegaan, doch op het feit, dat allerlei onderling afwijkende beginselen van financiële verslaglegging door de accountantshandtekening worden gedekt. Het zou niet juist zijn dit verwijt zonder meer ter zijde te leggen. Inderdaad ligt hier een groot probleem. Hoe groot dit probleem is kan met enkele voorbeel den worden geïllustreerd. Een goedkeurende accountantsverklaring kan voor komen onder jaarrekeningen waarin wel en waarin niet met onzichtbare reserves is gewerkt, waarin de activa wel en niet op basis vervangingswaarde zijn gewaardeerd, waarin de resultatenrekeningen wel en niet worden belast met afschrijvin gen op basis vervangingswaarde, waarin de vermogenstoename door prijsstijging van voorraden wel en niet tot het exploitatieresultaat wordt gerekend, waarin de latente belastingverplichtingen in de balans wel en niet tegen contante waarde zijn opgenomen, 1) Dit artikel werd door ons ontvangen voor de publicatie van het rapport commissie Verdam (red). mab blz. 126
doi:10.5117/mab.39.16046 fatcat:yo2pawo4jbdfdgjv4wz4cqlqei