Akty o mocy ustawy w polskim porządku konstytucyjnym. Tradycja a współczesność

Sławomir Patyra, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
2014 Przegląd Prawa Konstytucyjnego  
Akty o mocy ustawy w polskim porządku konstytucyjnym. Tradycja a współczesność Słowa kluczowe: rozporządzenia z mocą ustawy, system źródeł prawa, parlamentaryzm zracjonalizowany, Rada Ministrów Keywords: Decree Law, the system of sources of law, rationalized parliamentarism, the Council of Ministers Streszczenie Problematyka miejsca i roli aktów o mocy ustawy w porządku ustrojowym ma istotne znaczenie w nauce prawa konstytucyjnego, zarówno w kontekście konstrukcji systemu źródeł prawa, jak i
more » ... deł prawa, jak i systemu rządów. Kwestia wydawania prze organy egzekutywy aktów prawa powszechnie obowiązującego o mocy równej ustawie ściśle związana jest bowiem z zasadą podziału władzy, a konkretnie z formułą racjonalizacji prawotwórstwa w systemie rządów parlamentarnych. Świadczy o tym fakt, iż największy rozwój prawodawstwa tego typu nastąpił w pierwszej połowie XX wieku, stanowiąc odpowiedź na głęboki kryzys funkcjonalny parlamentaryzmu w Europie. Akty o mocy ustawy mają również swoje stałe miejsce w polskiej tradycji ustrojowej. Wprowadzone po raz pierwszy na mocy tzw. noweli sierpniowej z 1926 r. w różnych formach i z różnym natężeniem funkcjonowały nieprzerwanie w polskim systemie źródeł prawa aż do roku 1989. Przyjmowała je również Mała Konstytucja z 1992 r., w wersji rozporządzeń z mocą ustawy, wydawanych przez Radę Ministrów na podstawie upoważnienia sejmowego. Konstytucja z 2 kwietnia 1997 r. zmniejszyła rolę i znaczenie rozporządzeń z mocą ustawy, redukując możliwość ich wydawania przez prezydenta RP wyłącznie do okoliczności nadzwyczajnych, związanych z wprowadzeniem stanu wojennego oraz brakiem możliwości działania Sejmu.
doi:10.15804/ppk.2014.02.15 fatcat:rxccts7w2rb65izu7sw4c5cgkq