MÜFETTİŞ DENETİMİNİN ÖĞRETMENLERİN MOTİVASYONUNA ETKİSİ

EMRULLAH AKCAN
2015 Journal of International Social Research  
Öz Bu araştırmanın amacı, müfettişlerce yapılan denetimlerin, öğretmen motivasyon düzeyine etkisinin hangi yönde ve ne düzeyde olduğunu belirlemektir. Bu araştırmanın çalışma grubunu İstanbul'un Fatih ilçesinde teftiş edilen 12 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda tasarlanan bu araştırmada veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış ve toplanan veriler "içerik analizi" ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılanların görüşleri
more » ... n görüşleri doğrultusunda, denetimler sırasında öğretmenlerin motivasyonlarını etkileyen 9 olumlu 13 de olumsuz durum tespit edilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde öğretmen motivasyonunu hem olumlu hem de olumsuz etkileyen en önemli faktörün denetimler esnasında müfettişlerin öğretmenlere yaklaşımı olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Motivasyon, Öğretmen Motivasyonu, Müfettiş Denetimi. Abstract The aim of this study was to determine the effect of teachers supervision which made by inspectors , on how and which level effect teachers' motivation. Twelve teachers who are inspected in Fatih where district of İstanbul, form the study group of the research. Content analysis is made in the research which designed according to the qualitative study approach and half-formed interwiev technics is used as datum collection method. According to the opinions of the teachers who participated in the research, it is determined nine positive and thirteen negative situations which affects on the motivation of the teachers during the inspection. When research finds are inspected, the most important factor which affects on the motivation of the teacher both positive and negative, is shown that approach of the inspectors to the teachers during the inspection. GİRİŞ Eğitimin amaçlarına ulaşması için, etkili bir denetim sistemine sahip olması gerekir (Tecer, 2011: 1). Literatürde denetimle ilgili birçok tanım bulunmaktadır. Aydın (2007: 11), denetimi "örgütsel eylemlerin kabul edilen amaçlar doğrultusunda, saptanan ilke ve kurallara uygun olup olmadığının anlaşılması süreci" olarak tanımlarken; Bursalıoğlu (2005: 27) denetimi, eğitimde gözetme yollarından biri ve kamu yararı adına davranışı kontrol etme süreci olarak tanımlamıştır. Eğitim yönteminin bir alt sistemi olarak denetim, işlevlerini ve görevlerini gerçekleştirmek suretiyle eğitimin amaçlarının gerçekleşmesine yardımcı olur (Gökçe, 1994: 73). Denetim süreci aslında verimliliğin artması, işgörenin gelişmesi için büyük yararlar sağlamaktadır. Eğitimde modern denetim, öğretmen performansını geliştirmek amacıyla yapılan bir veri toplama işidir. Eğitim sisteminin bir alt sistemi olup durum saptama, değerlendirme, düzeltme ve geliştirme öğelerinin bir araya gelmesiyle oluşan ve çok yönlü ve kapsamlı bir süreç olan denetim, yönetimin konusu olan her alanda ve yönetimin bütün süreçlerinde kendisini etkili bir şekilde hissettiren ve varlığından asla vazgeçilmeyen çağdaş bir araç olarak ortaya çıkmaktadır (Gökyer, 2009: 69). Denetim sistemini işleten kişi müfettiştir. Müfettişin sistem içindeki işlevi ise eğitim sistemimizin amaçlarının ne düzeyde gerçekleştiği ve nasıl daha etkili bir eğitim ortamının oluşturulabileceğinin belirlemesidir (Özdemir, Boydak-Özan ve Akgün, 2011: 2). Müfettişler, kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenip kendilerine verilen yetkilere dayanarak denetim ve soruşturma yapmaktadırlar. MEB İlköğretim Müfettişleri Kurulu Yönetmeliği'nin 43. maddesinde ilköğretim müfettişlerinin görevleri; teftiş ve değerlendirme, rehberlik, mesleki yardım ve iş başında yetiştirme, eğitim-öğretim ile ilgili sorunların çözümüne katkıda bulunma, inceleme ve araştırma, soruşturma olarak belirtilmiştir (MEB, 1999). Fakat ülkemizde, özellikle ilköğretimdeki müfettiş tutumları da genelde cezalandırıcı yöndedir. Denetim üzerinde yapılan araştırmalarda, müfettişlerin denetimler sırasında öğretmenlere eğitim öğretim alanında rehberlik etmedikleri görülmektedir. Müfettişlerin en çok zaman alan görev alanları ise; birincisi teftiş ve denetleme, ikincisi soruşturma, üçüncü sıradaki de mesleki yardım
doi:10.17719/jisr.20154013923 fatcat:kio3yklc5zfkhjrkgejztgj4bu