The Sense of Control of Creative and Non-creative Children in Early School Age
Poczucie kontroli dzieci twórczych i nietwórczych w wieku wczesnoszkolnym

Grażyna Kwiatkowska
2018 Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska sectio J Paedagogia-Psychologia  
Poczucie kontroli dzieci twórczych i nietwórczych w wieku wczesnoszkolnym The Sense of Control of Creative and Non-creative Children in Early School Age STRESZCZENIE Przeprowadzone badania miały na celu znalezienie odpowiedzi na pytanie o związek między poczuciem kontroli a poziomem zdolności twórczych dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Temat ten wpisuje się w szerszy problem badawczy, jakim jest poszukiwanie uwarunkowań zdolności twórczych dzieci. Wyniki badań własnych wykazały, że najwyższy
more » ... , że najwyższy odsetek dzieci w wieku wczesnoszkolnym ujawnia nieustalone poczucie kontroli w aspekcie globalnym. Stanowi to potwierdzenie faktu, że umiejscowienie kontroli jest cechą kształtującą się przez cały okres dorastania. Według niektórych badań nawet u adolescentów to przekonanie nie jest jeszcze w pełni skrystalizowane. Formuje się ono na bazie wielu doświadczeń, które albo wspierają przekonanie o posiadaniu kontroli, albo mu nie sprzyjają. Główną hipotezę udało się zweryfikować pozytywnie. Potwierdziło się przypuszczenie, że poczucie kontroli jest skorelowane ze zdolnościami twórczymi, a ściślej rzecz ujmując, że wewnętrzne poczucie kontroli współwystępuje z wysokim poziomem tych zdolności. Można zatem stwierdzić, że dzieci ujawniające wysokie przekonanie o posiadaniu wpływu na efekty własnych działań są też bardziej twórcze w myśleniu. Na tę zależność wskazywano już w starszej literaturze przedmiotu, gdzie wewnętrzne poczucie kontroli było uważane za istotny składnik osobowości twórczej. Słowa kluczowe: dziecko twórcze; poczucie kontroli WPROWADZENIE Współczesne podejście do dziecięcej twórczości w przeważającej większości czerpie ze stanowisk psychopedagogiki humanistycznej oraz psychologii poznawczej. Szczególnie istotna dla procesu twórczego (Tokarz 2005) jest "dyspozycja do tworzenia, która w stanie potencjalnym istnieje u wszystkich ludzi i w każdym wieku, uzależniona od środowiska społeczno-kulturalnego" (Limont 2010a; Popek [red.]
doi:10.17951/j.2018.31.1.97-117 fatcat:l5oktqrd2rhufh3rxsekry2fsq