YATAĞAN ESKİHİSAR LİNYİT AÇIK OCAĞI BATI ŞEVLERİNDE OLUŞAN DEFORMASYONLARIN JEODEZİK YÖNTEMLE İZLENMESİ VE MATEMATİKSEL MODELLENMESİ

Hakan ÖZŞEN
2017 Selcuk University Journal of Engineering Science and Technology  
ÖZ: Açık ocak basamaklarında şev duraysızlığı oluşması sonucu meydana gelen kaymalar yaşam kaybı yanında ekonomik kayıplara ve ocak geometrisinin bozulması gibi sonuçlara neden olabilmektedir. Bu tür olayların önüne geçilmesi için alınması gereken tedbirlerin başında emniyetli jeoteknik tasarımlar, desteklemeler, kaya düşme önleme sistemleri ve şevlerde oluşan deformasyonların değişiminin izlenmesi gelmektedir. Bu çalışma, günümüzde halen Yatağan Termik AŞ bünyesine olan ancak ölçümlerin
more » ... k ölçümlerin yapıldığı yıl olan 2011'de Türkiye Kömür İşletmeleri Güney Ege Linyitleri İşletmesi'ne (TKİ-GELİ) bağlı olan Yatağan-Eskihisar linyit açık ocağında gerçekleştirilmiştir. Ocakta yapılan incelemeler ve ön değerlendirmeler neticesinde ocağın batı tarafındaki şevlerde şev duraysızlığı olasılığı bulunan alanlar tespit edilmiştir. Bu alanlarda karş ılaşılan ve tehlike yaratacağından kuşkulanılan şevdeki hareketi izlemek amacıyla tespit edilen çekme çatlağındaki deformasyon değişimlerinin izlenmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda sahada belirlenen bu sorunlu bölgelerde izleme çalışmaları yapılmasına karar verilmiştir. Ocakta dekapaj ve kömür üretimi sonrası batı şevlerinde oluşan gerilim çatlakları ve buna bağlı gelişen şev duraysızlığı olasılığı nedeniyle ölçüm istasyonları kurularak, jeodezik ölçüm yöntemleriyle 216 günlük bir süreçte belirli aralıklarla şev hareketliliği izlenmiştir. Elde edilen veriler sonucunda şevdeki deformasyon hareketliliği değerlendirilmiş ve hareketin orta hızlı bir eğilimde devam ettiği belirlenmiştir. Bu hareketliliğe bağlı bir matematiksel eşitlik geliştirilmiştir. Gelişt irilen model sonuçları ile gerçek veriler arasında yüksek korelasyon mevcuttur. Bu model ile şevde gelecekte oluşabilecek deformasyon miktarları ve hızlarını tahmin etme ihtimali oluşabilecektir. ABSTRACT: Slope sliding and landslides occurring on the open pit benches can lead to consequences such as the loss of life as well as the economic loss and deterioration of the stove geometry. Safe geotechnical designs, supports, rock fall prevention systems and monitoring the deformations occurring on the slopes are among the most familiar precautions which must be taken to prevent these consequences. This study is performed in Muğla Province Yatağan District Eskihisar lignite open pit mine which was in the management of TKİ-GELİ (Turkish Coal Enterprises-South Aegean Lignite Management) in 2011. As a result of investigations and preliminary assessments at the mine regions which have instability problems were identified at the western side of the mine. Then, it is decided to monitor these regions which could have instability problems. Measurem ent stations were set up on the tension cracks which are the signs of a probable instability problem at the western slopes a nd slope movements were monitored periodically for 216 days by geodetic measurement methods. As a result of H. Ö ZŞEN the obtained data deformation movements were evaluated and it was determined that the movement was continuing in a moderate velocity trend. A mathem atical model was developed related to these movements. It was seen that there is a good correlation between the results of the model and the in -situ data. It will be possible to predict future deformation rates and velocities on the slopes of this location with this model.
doi:10.15317/scitech.2017.93 fatcat:w7gmzm3xtfdnpbzc4sadspuf4u