Les ateliers de céramique byzantine de Nicée/Iznik et leur production (Xe-début XIVe siècle)

Véronique François
1997 Bulletin de Correspondance Hellénique  
περίληψη Από κεραμολογική άποψη η Ιζνίκ (Νίκαια) είναι σπουδαία για την παραγωγή έργων κεραμικής και φαγεντιανής με πολύχρωμο γραπτό διάκοσμο, από τα αυτοκρατορικά εργαστήρια που είχαν εγκατασταθεί στην πόλη κατά την οθωμανική περίοδο. Για να δικαιολογηθεί η επιλογή αυτού του τόπου, διατυπώθηκε η άποψη, χωρίς ωστόσο βάσιμες αποδείξεις, ότι υπήρχε από παλαιότερα στην περιοχή ισχυρή παράδοση κεραμικής παραγωγής. Από τα νεότερα ευρήματα και τη μελέτη της βυζαντινής κεραμικής που φυλάσσεται στο
more » ... φυλάσσεται στο Μουσείο, αποδεικνύεται η παρουσία βυζαντινών εργαστηρίων κεραμικής στη Νίκαια, με δραστηριότητα από το 10ο ως τις αρχές του 14ου αι. Στο άρθρο παρουσιάζονται λεπτομερώς τα χαρακτηριστικά της παραγωγής τους, είτε πρόκειται για έργα από λευκό πηλό είτε από κόκκινο. Η Νίκαια/Ιζνίκ πρέπει στο εξής να θεωρείται σημαντικό κέντρο κεραμικής παραγωγής με μεγάλη διάρκεια ζωής. Résumé D'un point de vue céramologique, Iznik est célèbre pour ses productions de céramique et faïence peinte polychrome issues des ateliers impériaux installés, à l'époque ottomane, dans la ville. Pour justifier le choix de ce lieu, on a avancé, sans pour autant en avoir de preuve matérielle, qu'il existait antérieurement une tradition potière bien établie dans la région. Les découvertes de terrain ainsi que l'étude de la céramique byzantine conservée au musée m'ont permis de démontrer l'existence d'ateliers de potiers byzantins en activité entre le Xe et le début du XIVe s., à Nicée. Les caractéristiques de leurs productions, qu'elles soient à pâte blanche ou à pâte rouge, sont présentées en détail dans cet article. Nicée/Iznik doit désormais être considéré comme un grand centre de production de céramique en activité sur une très longue durée. Abstract From the point of view of ceramics, Iznik is famous for its output of pottery and painted polychrome faïence produced in the imperial workshops established in the town during the Ottoman period. To explain this choice of location, it has been suggested, without any concrete proof, that a wellestablished potting tradition had previously existed in the region. Discoveries on the spot together with a study of the Byzantine pottery preserved in the museum enabled me to demonstrate the existence of Byzantine potters who were active in Nicaea between the l0th and the beginning of the I4th century. The characteristics of their wares, whether of white or red day, are presented in detail in this article. Nicaea/Iznik must henceforth be regarded as a considerable centre of ceramic production, which was in operation over a long period of time. BCH 121/1(1997)
doi:10.3406/bch.1997.1637 fatcat:o4fd5f7einh35cp2btassn2p7i