Yaşar Kemal'in Teneke Adlı Oyununa Ekoeleştirel Bir Yaklaşım

Nergiz DEMİR SOLAK
2018 Journal of Turkish Research Institute  
Öz İnsan ve doğa arasındaki kadim ilişki insan var olduğundan bu yana sürmektedir. Bu ilişkinin günümüzde tüm insanlığın ve tabiatın sonunu getirecek denli olumsuz bir hal alması doğa konusunda tüm insanların bilinçlenmesini zorunlu kılmaktadır. Ekoeleştiri bu bilincin edebiyata yansımasıdır. Diğer bir deyişle ekoeleştiri; edebiyata çevreci bir bakışla yaklaşan bir eleştiri kuramıdır. Ekosistemin bir parçası olan insanın kendini merkezileştirme çabalarını eleştirirken bunu da sanat/edebiyat
more » ... sanat/edebiyat yapıtlarındaki doğanın ve insanın temsil ediliş biçimleri üzerinden gerçekleştirir. Bu çalışmada eserlerinde ekolojik duyarlılığın izlerini başarılı bir şekilde gördüğümüz Yaşar Kemal'in Teneke adlı oyunu söz konusu kuram bağlamında incelenmeye çalışılacaktır. Oyunda bir Anadolu kasabasında tarımı yapılan çeltik üzerinden anlatılan güç ilişkileriyle yeni gelen bir kaymakamın mücadelesi konu edilmektedir. Yazarın, oyunda insan-çevre ilişkisi, doğaya hükmetme, suyun kullanımı, çevreye verilen zarar, para uğruna canlı cansız tüm varlıkların hiçe sayılması, ekolojik dengenin bozulması gibi pek çok konuya dikkat çektiği görülmektedir. Abstract The archaic relation between human and nature presents since the beginning. Humankind necessarily became conscious about the nature because of negative condition which can cause to a bad end for humankind and nature. Ecocritic is the reflection of this relation to literature. By other words ecocritic is s critic literary which draw attention to literature by an environmental view. It realizes its approach which aims to critic human essays on nature by centralizing himself as art/literature works that show human and nature presenting forms. In this study we will examine Yaşar Kemal's Teneke piece. Yaşar Kemal is a writer whose works written by ecological sensitiveness. This piece subject a governor's struggle about force relation in an Anatolian country where agriculture based on rice plant. We see that the writer draw attention various ecological subjects such as human-nature, domination on nature, usage of water, damage of environment and perturbation of natural balance.
doi:10.14222/turkiyat3849 fatcat:6cf7m76ijncgxbjy7c5e5nz7pa