Nowa teoria prawa naturalnego. Główne konteksty i problemy

Agata Miętek
2008 Dialogi Polityczne  
Varia AGATA MIĘTEK Wydział Prawa i Administracji UMK Nowa teoria prawa naturalnego. Główne konteksty i problemy podstaw niekwestionowanego rozkwitu doktryn prawa naturalnego, które po latach zapomnienia ponownie odgrywają rudymentarną rolę w jurysprudencji, leżą dwie zasadnicze przyczyny. Pierwszą z nich jest niewątpliwie spór między pozytywizmem prawniczym a zwolennikami prawa naturalnego, którego siłę podsyciło doświadczenie II wojny światowej i Holokaustu. Drugi powód ma związek z
more » ... wiązek z przemianami cywilizacyjnymi następującymi w świecie. Przez dość długi czas prawo naturalne pozostawało po prostu elementem katolickiej nauki społecznej i było ściśle związane z doktryną chrześcijańską, jednak równolegle do wzrostu zainteresowania kwestiami wymagającymi ważkiej refleksji moralnej, takimi jak aborcja czy eutanazja, zanotować należy ponowny rozkwit doktryn prawnonaturalnych. Bez wątpienia wpływ na taki stan rzeczy ma niedoskonałość, powszechnego w demokratycznych społeczeństwach, dyskursu liberalnego. Jak wskazuje Michael Sandel, liberalne społeczeństwa nie potrafią odnaleźć odpowiedzi na pytania natury moralnej, z którymi w obliczu rozwoju technologicznego zmaga się współczesny człowiek. Język autonomii, bezstronności czy praw indywidualnych okazuje się bezużyteczny i pozostawia człowieka osamotnionego wobec wyzwań niesionych przez cywilizację 1 . W literaturze sekundarnej podejmuje się próbę podziału poglądów naturalnoprawnych właśnie w odniesieniu do wymienionych przyczyn, gdzie po jednej stronie stawia się na przykład Johna Finnisa, jako kontynuatora tradycji wywodzącej się od 1 M. Sandel, The Case against Perfection: Ethics in the Age of Genetic Engineering, London 2007, s. 9. U 278 �������������������������� Varia 5
doi:10.12775/dp.2008.019 fatcat:fmueqf4upfh6hd4pswq7dwkt64