Wij zijn sociologen

Willem Trommel
2019 Beleid en Maatschappij  
Ostaijen, M. van (2018). Wij zijn ons. Een kleine sociologie van grote denkers. Nijmegen: Van Tilt Een fraai visitekaartje Mark van Ostaijen heeft met Wij zijn ons een klein maar fijn boek geschreven, dat zich laat lezen als een hartstochtelijk pleidooi voor de sociologische blik op de wereld. Was dit dan nodig? Nou en of, aldus de auteur, die zich in het inleidende hoofdstuk beklaagt over de alomtegenwoordigheid van het (neuro)psychologische mens-en wereldbeeld. In de media, in het publiek
more » ... t, in bestuur en politiek: overal wordt het sociale gereduceerd tot individuele verschijnselen, waaronder steeds vaker de biologie van breinprocessen. Maar: 'Wij zijn niet alleen ons brein. Wij zijn ook niet alleen maar wij. We produceren elkaar, in collectief verband. Daarom: wij zijn ons' (p. 129). In elf korte, aanstekelijke hoofdstukken laat Van Ostaijen zien wat dit betekent. Hij volgt daarbij een doeltreffend procedé. Eerst wordt een actuele maatschappelijke kwestie geïntroduceerd, dan wordt een klassieke socioloog ten tonele gevoerd, en aan de hand van diens inzichten wordt ten slotte duidelijk gemaakt wat de sociologische zienswijze aan verrassend inzicht te bieden heeft. In de meeste gevallen is dat iets spannends en/of onverwachts, in ieder geval voor de lezer die niet zo vertrouwd is met de denkers die in dit boek de revue passeren. Een aangename bijkomstigheid is dat Van Ostaijen geen scholastiek bedrijft; geput wordt uit een variëteit van sociologische denktradities. Het functionalisme van Emile Durkheim komt voorbij, maar ook het dramaturgisch perspectief van Erving Goffman. We ontmoeten grootheden als Max Weber, Robert Merton en Georg Simmel, maar ook enkele onverwachte personages die wat meer buiten het vakgebied staan, zoals de historicus Johan Huizenga en de stedenbouwkundige journaliste/activiste Jane Jacobs. Ook de aangekaarte kwesties kennen een prettige variëteit: van #MeToo tot gulzig internet, en van carnaval tot integratieproblematiek. Wat het boek daarnaast erg levendig maakt, zijn de uitstapjes naar het persoonlijk leven van de auteur. We zien hem rondscharrelen als jonge misdienaar en in een latere levensfase als liefhebber in het voetbalstadion: simpelweg van geloof veranderd. We lezen een kleurrijke schets van zijn achtergrond in het Brabantse land, waar hij als zoon van een huisschilder opgroeit in een arbeiderswijk, met de bijbehorende voorliefde voor André Hazes. En als we dat beeld goed en wel op het netvlies hebben staan, worden we deelgenoot van zijn 'sociale stijging', met een soci-* Prof. dr. Willem Trommel is hoogleraar beleids-en bestuurswetenschappen aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Beleid en Maatschappij 2019 (46) 3 -doi: 10.5553/BenM/138900692019046003007 397 Dit artikel uit Beleid en Maatschappij is gepubliceerd door Boom bestuurskunde en is bestemd voor anonieme bezoeker
doi:10.5553/benm/138900692019046003007 fatcat:6imsr2xsizdrfoy5ra5hxzerxi