ESTIMATION OF EFFECTIVE DOSES DERIVED FROM RADON IN SELECTED SPA CENTERS THAT USE GEOTHERMAL WATERS BASED ON THE INFORMATION OF RADON CONCENTRATIONS
SZACOWANIE DAWEK EFEKTYWNYCH POCHODZĄCYCH OD RADONU W WYBRANYCH PLACÓWKACH GEOTERMALNYCH SPA NA PODSTAWIE INFORMACJI O STĘŻENIACH RADONU

Katarzyna Walczak, Marek Zmyślony
2013 Medycyna Pracy  
Streszczenie Wstęp: W wodach geotermalnych znajduje się m.in. rozpuszczalny gaz -α-promieniotwórczy radon, który stanowi zagrożenie dla zdrowia człowieka, szczególnie po przedostaniu się do jego dróg oddechowych. Ośrodki SPA, które wykorzystują wody geotermalne, mogą stanowić źródło zwiększonej dawki promieniowania dla osób w nich przebywających. Celem pracy było oszacowanie dawek otrzymanych przez pracowników i kuracjuszy zażywających relaksu na podstawie informacji o stężeniu radonu
more » ... iu radonu dostępnych w publikacjach naukowych. Materiał i metody: Analizowano wartości stężeń radonu w 17 geotermalnych placówkach: 3 w Grecji, 5 w Iranie, 4 w Chinach i 5 w Indiach. Z wykorzystaniem zależności mówiącej, że 1-godzinna ekspozycja na stężenie radonu 1 Bq/m 3 przy współczynniku równowagi F = 0,4 odpowiada dawce efektywnej 3,2 nSv, oszacowano dawki otrzymane przez ludzi przebywających w SPA. Wyniki: Stwierdzono, że poziom stężenia radonu w SPA jest od kilku do kilkunastu razy wyższy od stężenia w zamkniętych pomieszczeniach, np. w budynkach mieszkalnych, w których nie wykorzystuje się wód geotermalnych. W 82% analizowanych SPA istniało niebezpieczeństwo otrzymania przez pracownika dawki wyższej niż 1 mSv/rok, co zgodnie z polskim prawodawstwem kwalifikuje taką osobę do kategorii B narażenia radiacyjnego (m.in. do objęcia kontrolą dozymetryczną). Dawki pochłonięte przez kuracjuszy są dużo niższe ze względu na ich krótki czas przebywania w narażeniu na radon emitowany przez wody geotermalne. Wnioski: Analiza stężeń radonu w placówkach SPA pokazuje, że temat ochrony radiologicznej osób pracujących przy wodach geotermalnych jest istotny. Należałoby objąć takich pracowników geotermalnych kontrolą dozymetryczną. Med. Pr. 2013;64(2):193-198 Słowa kluczowe: radon, geotermalne SPA, narażenie zawodowe, kuracjusz SPA Abstract Background: Geothermal waters contain, among other components, soluble radon gas. Alpha radioactive radon is a health hazard to humans, especially when it gets into the respiratory tract. SPA facilities that use geothermal water can be a source of an increased radiation dose to people who stay there. Based on the available literature concerning radon concentrations, we assessed exposure to radon among people -workers and visitors of Spa centers that use geothermal waters. Material and Methods: Radon concentrations were analyzed in 17 geothermal centers: in Greece (3 centers), Iran (5), China (4) and India (5). Doses recived by people in the SPA were estimated using the formula that 1 hour exposure to 1 Bq/m 3 of radon concentration and equilibrium factor F = 0.4 corresponds to an effective dose of 3.2 nSv. Results: We have found that radon levels in SPAs are from a few to several times higher than those in confined spaces, where geothermal waters are not used (e.g., residential buildings). In 82% of the analyzed SPAs, workers may receive doses above 1 mSv/year. According to the relevant Polish regulations, people receiving doses higher than 1 mSv/year are included in category B of radiation exposure and require regular dosimetric monitoring. Doses received by SPA visitors are much lower because the time of their exposure to radon released from geothermal water is rather short. Conclusions: The analysis of radon concentration in SPA facilities shows that the radiological protection of people working with geothermal waters plays an important role. It seems reasonable to include SPA workers staying close to geotermal waters into a dosimetric monitoring program. Med Pr 2013;64(2): [193][194][195][196][197] [198] Praca przygotowana w ramach tematu IMP 16.7/2013 pt. "Ocena narażenia pracowników i kuracjuszy na radon w ośrodkach wykorzystujących wody termalne". Kierownik tematu: dr Jerzy Olszewski.
doi:10.13075/mp.5893/2013/0015 fatcat:nie3ijja7fgwzgb4zunuqmqkri