Het verstedelijkingsproces en de oudste stenen burgerwoningen in Veurne

Alexander Lehouck
2002 Handelingen der Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent  
Inleiding Het gebied tussen IJzervallei en Noordzeestrand heeft tijdens de Eerste Wereldoorlog erg geleden. De frontsteden Nieuwpoort, Diksmuide en leper werden hierbij volledig verwoest. Veume heeft daarentegen de vernieling bijzonder goed doorstaan. De binnenstad toont met zijn twee parochiekerken en bet hoekgebouw van bet voormalige stadhuis enkele grootse bouwwerken uit de late Middeleeuwen, maar verraadt met zijn talrijke renaissancegevels en classicistische huizen een periode van
more » ... eriode van voorspoed gedurende de eerste helft van de 17 de en de tweede helft van de 18de eeuw. Op puur historische gronden stellen we vast dat Veume gedurende de 15de eeuw weinig luister kende. Aan de vooravond van de Spaanse tijd vinden we bet beeld terug van een stadje in verval. Door de samensmelting van de stad en de kasselrij, kort na de godsdiensttroebelen, profiteerde de stad Veume mee van de hoogconjunctuur van de landbouw. De aangevatte bloeiperiode leidde aldus tot een verfraaiing van bet stadsbeeld met grootse bouwactiviteiten. Ook religieuze instellingen zochten een plaatsje binnen de veilige stadsmuren en palmden aldus heel wat bouwgrond in. Een opmerkelijk aandeel van bet bouwkundige patrimonium uit die late 16de tot midden 17de eeuw heeft de tand des tijd bijzonder goed doorstaan, in opstand of verscholen achter een laat 18de-of 19de-eeuwse gevelpartij. Men kan zich de vraag stellen hoe bet stadsbeeld dan was tijdens de Middeleeuwen? Indien we de algemene evolutie in de burgerlijke bouwkunst zouden volgen of de verwoording van de architecturale ontwikkeling in enkele gidsen, dan zou er hierop een pasklaar antwoord liggen: houtbouw voor de particuliere stadswoning. Deze cirkelredenering lijkt zonder verder onderzoek voor een plattelandsstadje als Veume best aannemelijk, maar ze is volledig ongegrond. Dankzij veelal beperkt archeologisch onderzoek kennen we toch heel wat van dit verborgen rniddeleeuws patrimonium. In 1993 werd een status quaestionis van bet historisch-topografisch en stadsarcheologisch onderzoek gepubliceerd door J. Termote I_ De balans om trent stenen woonhuizen uit de late TERMOTE, J ., Het stadsarcheologisch en het historisch-topografisch onderzoek
doi:10.21825/hmgog.v1i0.568 fatcat:q3sdc6um65fenjeq2ib42e4xhy