Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis Folia 39 Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia IV 2006 "Formuła Lymphatera" Stanisława Lema-zapomniana opowieść o ijonie tichym?

Piotr Krywak
unpublished
Wśród problemów, jakimi zajmują się badacze literatury, znajdujemy zagadnie-nia o znaczeniu doniosłym, rzec można fundamentalnym, w istotny sposób wzbo-gacające wiedzę o dziejach piśmiennictwa, oraz problemy drobniejsze, drugorzędne, frapujące ciekawostki, których rozwiązanie nie przynosi istotnych korzyści literatu-roznawstwu. O takim właśnie problemie, a raczej "problemiku", będzie tym razem mowa. Sposób jego rozwiązania wydaje się z pozoru prosty: jeśli autor, którego pro-zy dotyczy
more » ... zy dotyczy nurtująca nas kwestia, jest twórcą współczesnym, żyjącym, wystarczy go zapytać, jak się rzecz miała, by uzyskać odpowiedź. Zdarza się jednak, że za-gadnięty o sprawie nie pamięta, bo interesujący nas szczegół był dlań nieistotny, nadto zaś jest tylko człowiekiem, który ważne z naszego punktu widzenia okolicz-ności może z różnych względów przemilczeć, zataić, lub-świadomie albo i nie-przedstawić w wersji odbiegającej od prawdy. Literaturoznawca bywa w takich sytuacjach bezradny, bo przecież wiarygodności cudzego oświadczenia-jeśli nie jest telepatą, a innych źródeł osobowych brak-zweryfikować nie zdoła. Dręczony ciekawością, koniecznie pragnąc rozwikłać nurtujący go problem, porusza się za-tem w gąszczu domysłów, przypuszczeń i hipotez, starając się wybrać zeń tę, któ-ra w jego mniemaniu jest najbliższa prawdy. Jedynym zaś źródłem wiedzy, z któ-rym może wiązać nadzieję na rozwiązanie zagadki, okazuje się twórczość pisarza, jego dzieła. Ich analizy i porównania ułatwiają gromadzenie dowodów pośrednich, jak powiedzieliby prawnicy-poszlak, na których ostatecznie wesprze się wyjaśnie-nie. Droga ta nie daje-jak widać-stuprocentowej pewności, uzyskaną odpowiedź czyni jednak wielce prawdopodobną. Podążymy nią w niniejszym szkicu. Gdyby kwartalnik "Tichiana" nie pozostawał tylko literacką fikcją, a istniał naprawdę, niniejszy tekst mógłby z powodzeniem trafić na jego łamy, dołączając do takich uczonych rozpraw, jak wzmiankowane przez profesora Tarantogę dzie-ło E.M. Sianko Wyściółka lewej szuflady biurka I. Tichego-manuskryptem jego nie
fatcat:mvkq5fwignhvjfw5cg5dhnobly