Kitap incelemesi: Zehra Yılmaz: Dişil dindarlık: İslamcı kadın hareketinin dönüşümü

ÖZİNANIR Sultan Yavuz
2015 Ankara Üniversitesi SBF Dergisi  
2015), İletişim Yayınları Zehra Yılmaz, son zamanlarda yapılan İslamcı hareketin dönüşümüne dair çalışmalara bir yenisini daha ekleyerek, bu dönüşüm sürecinde İslamcı kadınları merkezi bir yere oturtuyor. Yılmaz, 1990"lı yıllarda küreselleşme süreci ile birlikte değişen İslamcı hareketin, neoliberalleşmeye bir tepki değil, ona bir eklemlenme olduğunu ve bu süreçte İslamcı kadın hareketinin de buna dâhil olarak onu yeniden ürettiğini öne sürüyor. Aynı şekilde İslamcılığı, siyasal iktidarla
more » ... sal iktidarla çatışan bir kavram olarak değil, bizzat bu siyasal iktidar tarafından biçimlendirilmiş tarihsel bir kaynak olarak ele aldığını belirtiyor. Yılmaz, dindarlığın yeniden inşasında İslamcı kadın hareketine kilit bir rol yükleyerek, İslamcı hareketin neoliberal küreselleşmeye bir yönüyle direnirken, bir yönüyle de eklemlenme sürecinde yaşadığı gerilimde, en görünür aktörün kadınlar olduğu düşüncesinden hareketle çalışmasını temellendiriyor. Kitapta Yılmaz"ın bu tezi derinlemesine görüşmeler ile desteklenmeye çalışılıyor. Yılmaz, İslamcı kadın hareketinin İslam"ı geleneksel algıdan arındararak, erkek egemen öğretilere ve kadınların bu nedenle ikincileştirilmelerine meydan okurken, bir yandan da İslamcı erkeğin aksine modernleşmeye çok daha ağır eleştiriler getirerek, kendi cevaplarını ürettiğine işaret ediyor. Yılmaz"a göre neoliberal küreselleşme, İslamcı hareket içinde toplumsal cinsiyet ilişkilerini daha gergin bir hâle getirirken; İslam"ı geleneksel olarak yaşayan kadın ve erkeklerle, İslamcı geleneği yeni bir okumaya tabi tutan kadın ve erkekler arasında da ciddi yarılmalar meydana getiriyor ve bu ayrışma sonucunda bugün "ılımlı" ya da "sivil İslam" denilen yeni bir dindarlığı yaratıyor. Yerelliğin, küreselleşme ile bağını kurarak, Türkiye özelinden hareket eden Yılmaz, özellikle AKP dönemiyle birlikte İslamcı iktidarın neoliberal küreselleşmeyle olan uyumu içinde, bir gösterge olarak İslamcı kadınların artan bir biçimde görünür olmalarının da, bu yeniden okumaya katkı sağladığını
doi:10.1501/sbfder_0000002371 fatcat:7sw5moze3vh7vgxew3tvqj6nq4