"Drogi Żuczku!..." O odcieniach intymności w korespondencji Wierzyński–Grydzewski–Lechoń i sposobach ich edytorskiego opracowania

Konrad Niciński
2020 Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie  
rogi Żuczku!..." O odcieniach intymności w korespondencji Wierzyński-Grydzewski-Lechoń i sposobach ich edytorskiego opracowania W interpretowaniu literatury dokumentu osobistego intymność jest pojęciem tyleż niezbędnym, co semantycznie nieoczywistym. Szczególnie w wypadku diarystyki, ale przecież nierzadko także i w epistolografii, ów osobisty charakter implikuje odnajdywanie w tekście różnych odcieni intymności. Być może ważniejsze jest zadanie pytania o charakter intymny zapisków i listów;
more » ... pisków i listów; wydaje się bowiem, że pytanie o intymność w literaturze dokumentu osobistego może być znakomitym narzędziem różnicującym charakter tych tekstów. Siła jego tkwiłaby w subtelnym różnicowaniu -między prywatnym a publicznym, między ekshibicjonizmem a zwierzeniem, wrażliwie oddającym różnice między sposobami i kręgami odbioru. Wydaje się też, że jest to kategoria w naturalny sposób związana z doświadczeniem każdego z nas, w odróżnieniu od wielu pojęć teoretycznoliterackich. W tym jednak tkwi też jej słabość. Pojęcia teoretycznoliterackie łatwiej zdefiniować, bądź to ze względu na formalne cechy opisywanych dzieł, bądź też na drodze przyjęcia propozycji badacza literatury jako pewnej konwencji, jak w wypadku Philippe'a Lejeune'a 1 , czy, na gruncie polskim, "trójkąta autobiograficznego" Małgorzaty Czermińskiej 2 . W wypadku intymności granice znaczeń są bardziej płynne, w większym stopniu zależne od indywidualnego rozumienia i doświadczenia 3 . Wydaje się też, że pojęcie intymności wymaga każdorazowej negocjacji z utworem literackim, do którego jest stosowane. O ile bowiem punkty odniesienia, wymienione wcześniej, jak prywatne czy publiczne, określić można w przejrzysty sposób, o tyle to, w jaki sposób w dzienniku czy też korespondencji manifestuje się intymność, może być dodatkowo warunkowane osobowością czy też wrażliwością autora, a w przypadku listów wynikać z więzi między uczestnikami dialogu epistolarnego, więzi niekiedy o charakterze złożonym lub wyjątkowym. D
doi:10.12775/se.2019.0029 fatcat:thbx735cqrhlno35sqdzqw5woy