Characteristic Features of Classical Age of the Ottoman Budgets: Tarhuncu Ahmed Pasha's Budget

Hüseyin Güçlü ÇİÇEK, Süleyman DİKMEN
2020 Sosyoekonomi  
Ottoman Empire used budgets as a tool to interrogate the usage efficiency of its sources, control the production performance, keep its mnemonic alive, and develop rapid and efficient politics against possible negativities particularly financing of wars. This study aims to determine the characteristic features of Ottoman budgets within the frame of Tarhuncu Ahmed Pasha's budget sample. Calculators formed in accordance with this aim and entitled as budget by modern historians have been examined.
more » ... ave been examined. New assessments relating to the subject have been made by determining and analysing the modern literature. As a result of the study, it has been determined that classical age of Ottoman budgets make sense beyond the common income and expense numbers, adapt itself in time, have authentic and dynamic form and reflect its age's features although they do not have the modern budgeting principles. However, it is seen that these budgets do not have cohesiveness, include all incomes and expenses; not regulated standardised and forward to future. Öz Osmanlı Devleti, kaynaklarının kullanım etkinliğini sorgulayabilmek, üretim performansını kontrol edebilmek, hafızasını diri tutabilmek ve başta savaşların finansmanı olmak üzere olası olumsuzluklar karşısında hızlı ve etkin politikalar geliştirebilmek için bütçeleri bir araç olarak kullanmıştır. Çalışma Tarhuncu Ahmed Paşa bütçesi (lâyihası) örneği çerçevesinde klasik dönem Osmanlı devlet bütçelerinin karakteristik özelliklerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda oluşturulan ve modern tarihçilerin bütçe olarak adlandırdığı hesap cetvelleri (icmâller, özetler) incelenmiştir. Modern literatürün tespit ve tetkik edilmesi ile konuya ilişkin yeni değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışma sonucunda klasik dönem Osmanlı devlet bütçelerinin günümüz bütçeleme ilkelerine sahip olmamalarına rağmen; sıradan gelir ve gider rakamlarının çok ötesinde anlamlar taşıdığı, zaman içerisinde kendisini yenilediği, özgün ve dinamik karaktere sahip olduğu ve çağının özelliklerini yansıttığı tespit edilmiştir. Ancak bu bütçelerin bağlayıcılığının olmadığı, bütün gelir ve giderleri içermediği, tek tip düzenlenmediği ve geleceğe dönük olmadığı görülmüştür.
doi:10.17233/sosyoekonomi.2020.04.11 fatcat:yz5s5wfehzfx7kkbsyro2x62xy