Possible approaches of constructing the organizational structure of complex systems
Mogući pristupi izgradnji organizacionih struktura složenih sistema

Mehmed Meta, Elma Elfić-Zukorlić, Dženis Bajramović
2018 Ekonomski izazovi  
Apstrakt Strukture organizacionih sistema i njihovo funkcionisanje čine fundamentalni koncept organizacione nauke. Ljudi svojom stvaralačkom aktivnošću kreiraju brojne organizacione sisteme. Materijalnu osnovu razvoja čini čovekov rad u sferi proizvodnje novih upotrebnih kvaliteta. Institucionalni nosioci ovih aktivnosti su preduzeća, kao posebni oblici ekonomskih sistema. Preduzeća su predmet istraživanja brojnih disciplina, a organizaciona nauka se njime bavi samo kao objektom i rezultatom
more » ... tom i rezultatom procesa organizovanja. Cilj ovog rada je da ukaže na neke od mogućih modalitete izgradnje organizacionih struktura složenih proizvodno-poslovnih sistema. Ključno pitanje u tom procesu je kako izvršiti podelu rada na nosioce izvršne funkcije, kako i u kojoj meri delegirati autoritet na niže menadžerske instance, kako komponovati organizacione segmente i osigurati efikasne mehanizme njihove međusobne koordinacije. Od načina rešavanja ovih pitanja zavisi ne samo karakter, nego i kvalitet organizacione strukture i efikasnost implementacije poslovnih strategija preduzeća. Pojavni oblik organizacione strukture preduzeća (funkcionalni ili multilinijski) zavisi od principa po kojima su grupišu poslovi kod hijerarhijski najviših organizacionih segmenata preduzeća. Ako je pri komponovanju organizacionih segmenata primenjen princip centralizovanog obavljanja aktivnosti pojedinih poslovnih funkcija po sredi je funkcionalni model, a ako je primenjen princip njihovog decentralizovanog obavljanja, pri čemu su organizacione jedinice komponovane po proizvodnom ili teritorijalnom kriterijumu, u pitanju su multilinijski (divizioni) modeli. Ključne riječi: Organizaciona struktura, funkcionalni model, multilinijski model, podela rada, autoritet, organizacioni segmenti, grupisanje poslova Mogući pristupi izgradnji organizacionih struktura složenih sistema | 113 Abstract The structures of organizational systems and their functions makes fundamental concept of the organizational science. People with their creative activities create numerous organizational systems. A man's work is the material base of development in the sphere of production of new usable qualities. Institutional holders of these activities are companies, as well as special forms of economic systems. Companies are subject of a numerous research disciplines, and organizational sciences deal with it only as an object, and as the result in the process of organizing. The aim of this paper is to point out some of the possible modalities of organizational structure of complex production and business systems. The key issue in that process is how to make a division of labor on holders of executive functions, as well as the extent to delegate authorities to lower management instance, how to compose the organizational segments and provide effective mechanisms for their mutual coordination. The way of solving these issues depends not only the character of the structure, but also and the quality of the organizational structure and efficiency of the implementation of business strategies of the company. The appearance form of the organizational structure (functional or multiline age) depends on the principles on which are jobs grouped at the highest hierarchical organizational segments of the company. If in the composing of organizational segments is applied the principle of centralized performance of activities of individual business functions then it is a functional model, and if it is applied the principle of decentralized performing, where the organizational units are composed by production or territorial criteria, as it is a multilineage (division) models.
doi:10.5937/ekoizazov1814112m fatcat:ui2g7a53xbc53jwqp3yr4mub7q