Proces mediacji. Typologia uczestników i szanse porozumienia

Agnieszka Dragon
2016 Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny  
Mediacja jest alternatywnym dla tradycyjnego postępowania sądowego sposobem rozwiązywania sporów i konfliktów. Jako procedura zrodzona z szacunku do człowieka pozwala na uznanie jego indywidualności i wyjątkowości oraz prawa do niezależności w podejmowaniu decyzji. Podejmując ważne decyzje życiowe w trakcie mediacji, uczestnicy nie tylko poddają refleksji swoje dotychczasowe postępowanie wobec drugiej strony konfliktu, ale też biorą na siebie odpowiedzialność za podjęte zobowiązania co do
more » ... łych działań, czyli uwzględniają swoją zdolność ich wypełnienia oraz przewidywane przyszłe ich efekty. Kiedy los każdego aktora zależy od niego samego i od działań podjętych przez pozostałych aktorów sytuacji, mówimy o sytuacji współzależności 1 . Współzależność jest nieodłącznym atrybutem negocjacji. Taki charakter ma uczestniczenie w podejmowaniu decyzji o sposobie rozwiązania konfliktu czy sporu. John W. Thibaut i Harold H. Kelley 2 pokazali, że działania innych ludzi są źródłem wzmocnień, których wymiana występuje w trakcie każdej interakcji. To, jakim wynikiem zakończy się sytuacja, zależy od zachowań obydwu stron. W psychologii współzależność społeczna ujmowana jest czasem jako gra, w której każdy dąży do maksymalizacji swojego interesu 3 . Ludmiła Rycielska i Piotr Rycielski, pisząc o kooperacji w sytuacjach dylematu, pokazują, że jednostka może wybrać strategię kooperacji, myśląc o zysku wspólnym, albo strategię rywalizacji w celu maksymalizowania indywidualnego zysku. W takim przypadku, gdy człowiek odstępuje od kooperacji, powiększa swój własny zysk, ale kiedy wszyscy uczestnicy dylematu kooperują, wspólny zysk jest maksymalizowany 4 . Janusz Grzelak zwraca uwagę, że zgodnie z teorią orientacji społecznych 5 człowiek nie zawsze działa dla maksymalizowania swoich dóbr, a w sytuacji 1 J. Grzelak, Motywacja w sytuacjach współzależności interesów, w: A. Szuster, D. Rutkowska (red.), O różnych obliczach altruizmu, Scholar, Warszawa 2008, s. 100.
doi:10.14746/rpeis.2016.78.3.17 fatcat:mbq54jikjvdczailbdnewkp5zi