Din ve uyarlanma ilişkisine antropolojik bir bakış

SUVARİ Çakır Ceyhan
2014 Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi  
Özet Din, insan yaşamını her açıdan etkilemektedir. Söz gelimi sosyal, siyasal, sanatsal, toplumsal cinsiyet rolleri ve hatta mutfak kültürü alanlarında dinin etkisini görmek mümkündür. Aynı şekilde uyarlanma biçimleri de dinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Din, bir taraftan uyarlanma stratejileri tarafından şekillendirilirken, öte yandan uyarlanma biçimleri de etkinliklerinin kutsanması bağlamında dine ihtiyaç duymaktadır. Bu makalede din ve uyarlanma arasındaki diyalektik
more » ... ki diyalektik ilişkiye değinilmektedir. Abstract Religion has effects on many aspects of human lives, including the cultural, the social, the political, the economic, the artistic and even the gender and the culinary. This study aims to establish the relationship between religious adherence and forms of adaptation. There are significant effects of religion in the process of adaptation. On the other hand the adaptation forms need to be blessed by religion. Giriş Dinler, sadece öte dünyayla ilgilenen ruhani ve zühdi alanlar olmayıp aynı zamanda, hatta daha çok, seküler alana da müdahalede bulunan ve iktidar ilişkileri, üretim ilişkileri, aile yapısı, mutfak kültürü gibi pek çok değişken üzerinde de etki kuran önemli bir fenomendir. En yalın anlamda "geçim örüntüsü"nü ve en geniş anlamda "kültür"ü uyarlanma olarak kabul edersek her iki değişken üzerinde de dinin, ilksel olmasa da, doğrudan ya da dolaylı olarak etkisinin ve yönlendirmesinin olduğu görülmektedir. Ersoy (2008: 13), uyarlanmayı "basitçe organizmanın, çevrenin karşısına çıkardığı sorunlara tepki ya da cevap olarak geliştirdiği daha etkin çözümler" olarak tanımlamaktadır. Bennett (akt. Kottak, 2001: 267) ise, uyarlanmayı iki kısma ayırmaktadır. Bunlardan ilki "tikel bir toplumdaki
doi:10.1501/sbeder_0000000065 fatcat:q7eqhpjmo5aq7gdzjleab3lep4