Sindbâdnâmelerden Hareketle Çerçeve Hikâye Geleneğinde Metinlerarasılık: Tûtî Hikâyesi Örneği

Gülşah Gaye FİDAN
2012 Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi  
Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 8, İstanbul 2012, 67-88. Ö Z E T Sindbâdnâmeler, Doğu kültüründe doğmuş, farklı kanallarla dünyanın farklı coğrafyalarına yayılmış, büyük çerçeve hikâye külliyatlarından biridir. Bu metinler, doğuda Sindbâdnâme, batıda ise Yedi Vezir Hikâyeleri olarak bilinmektedir. Metin içinde metin de denilen çerçeve hikâye tekniğiyle oluşturulmuş bu hikâyelerde, bir çerçeve içerisinde birbirinden bağımsız pek çok iç hikâye vardır. Çerçeve hikâyenin esnek yapısının bir
more » ... nucu olarak farklı hikâye külliyatlarında ortak iç hikâyelere rastlanmaktadır. Hikâye külliyatları arasındaki bu metinlerarasılık aynı zamanda toplumlar arası kültürel alışverişin de bir göstergesidir. Bu makalede, Sindbâdnâmelerin kökeni hakkında bilgi verildikten sonra, çerçeve hikâye külliyatları arasındaki metinlerarasılığa örnek olarak Sindbâdnâme, Binbir Gece Masalları, Tûtînâme ve Kırk Vezir Hikâyelerinde ortak bir iç hikâye olan "Tûtî Hikâyesi" ele alınacaktır. A B S T R A C T Sindbâd stories originating in the Oriental culture and spanning to different geographical regions in the world through various means are one of the frame tale collections. In the Orient, they are known as Sindbâdnâme and also as Seven Sages of Rome in the West. In these stories which are formed via the frame tale technique named as text in text, there are a lot of independent inner stories in a frame. As a result of flexible structure of frame tale, common inner stories in different story collections have been seen. This intertextuality among the tale collections is also an indicator of cultural connection of intercommunity at the same time. In this article, after giving information about origination
doi:10.15247/dev.87 fatcat:7vync5wrsvbu5kwu77iahroohm