Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: "Kazak Türkçesi örneğinde"

BİRAY. Nergis
2013 Türkoloji Dergisi  
Özet İnsanoğlunun hayatını sürdürmesi için, tabiatla mücadele etmesi veya onun durumuna göre kendini koruması, önceden tedbir alması kaçınılmaz bir gerçek olmuştur. Konar-göçer hayat tarzında yaşayan Türk toplulukları, asırlarca gözlemledikleri tabiat değişikliklerine farklı isimler vererek yaşadıkları bölgelere göre bir bakıma takvimler oluşturmuşlardır. Asırlar boyunca tabiatla iç içe yaşayan Türkler, hayvanlara, bitkilere, gökyüzündeki ve topraktaki değişikliklere bakarak havanın nasıl
more » ... havanın nasıl olacağını tahmin etmeyi öğrenmişlerdir. Bu tecrübe ve gözlemlerden günümüze kadar ulaşan söz varlığı da halk takvimleri kadar ilgi çekicidir. Konunun oldukça geniş boyutlu olması yazıda sadece Kazak Türklerinin kullandıkları bu tür bir takvimi ve söz varlığını tanıtmaktan daha fazlasına imkân vermemektedir. Yazıda Kazak Türklerinin tabiatı gözlemleyerek oluşturdukları halk takvimi, bu tahminlerde ve takvimde kullanılan söz varlığı, deyim ve atasözleri tanıtılmaktadır. Anahtar Kelimeler: halk hava tahminleri, hava tahmini ile ilgili takvim, söz varlığı, Kazak Türkleri. Abstract Turks, living with nature for centuries, have learned to forecast weather by examining changes in plant, sky and soil. It is an inevitable fact for mankind to take some precautions beforehand in order to survive, struggle and adapt to the nature. * Doç. Dr., Pamukkale Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, e-Posta: nergisb@gmail.com Bugün Hava Nasıl Olacak? Halk Bilgisine Dayalı Takvim ve Hava Tahmini... 2 Turkish communities who have preferred to live unsettled for centuries created different types of calendars specific to their regions by naming natural changes that they had observed. In addition to calendars, vocabularies reaching today are as attractive as public calendars that had been revealed based on previous experiences and observations. As this field has many dimensions, we primarily focus on Kazakh calendars and identification of related vocabularies. Basically, in this research, we try to present public calendars, vocabularies, expressions and proverbs that Kazakh Turks have put forward by observing their nature.
doi:10.1501/trkol_0000000255 fatcat:bpqdyi5tdfe5fez4xepa3xoia4