Filters








1 Hit in 0.051 sec

Derdini Tuna ya Döken Şair Âşik Çelebi ve Tuna Kasidesi nin Anlam Dünyası

İSMET ŞANLI
2015 Journal of International Social Research  
Öz  ık Çelebi (ö. 1572), Me â'irü' -u'arâ isimli eseriyle Türk edebiyatı tarihine biyografi alanında önemli katkı sa lamı Balkan kökenli bir yazar ve airdir. yi bir e itim gördükten sonra Anadolu ile Balkanlardaki çe itli yerlerde kâtiplik ve kadılık yapan  ık Çelebi, resmî görevlerinin yanında telif ve tercüme eserler de yazmı tır. Türk edebiyatında daha çok yazarlık yönüyle tanınan  ık Çelebi, iirle de u ra mı ve manzumelerini bir Divan'da toplamı tır. O, Divan'ından ba ka biyografik bir
more » ... ka biyografik bir eser olan Me â'irü' -u'arâ'sında da bazı iirlerine yer vermi tir. Â ık Çelebi, tezkiresinde verdi i devriyle ilgili bilgilerden ba ka "Tuna Kasidesi" gibi bazı iirlerinde ya adı ı dönemin dü ünce ve algılarını sanatkâr dikkati ile yorumlayarak ortaya koymu tur. Bu yazıda, Tuna Kasidesi'nin edebî özellikleri, anlam dünyası, dikkat çeken yönleri ile iirde yer alan devir ve airle ilgili hususlar üzerinde durulmu tur. Anahtar Kelimeler: Divan Edebiyatı, Â ık Çelebi, Me â'irü' -u'arâ, Tuna Kasidesi. Abstract A ık Çelebi (d.1572) is an Balkan originated author and poet who made an important contribution to the Turkish literature history in the field of biography with his essay, Me â'irü' -u'arâ. After having a good education, he worked as clerk and kadi (judge) in various places in Anotalia and Balkans. During his official work, he also wrote and translated essays. Known as an writer in Turkish literature, A ık Çelebi also wrote poems and organized a Divan (collected poems). Beside his divan, he also included some poems in his biographic essay, Me â'irü' -u'arâ . In this paper analyzed the reasons for writing the Tuna Kasidesi and its meaning along with providing information about the life of the poet. G R Edebî eserler, air ve yazarların bilgi birikimleri, algıları, muhayyileleri ve dili kullanma becerilerine ba lı olarak kurgusal bir ekilde ortaya çıkar. Edebî metinler, her ne kadar sanat ve esteti i ön plânda tutarlarsa da, bunlar aynı zamanda ait oldukları toplumun kültürlerini, dü ünce yapılarını ve de er yargılarını yansıtırlar. Bu ba lamda air ve yazarlar, eserleri ile her zaman olmasa bile kimi zaman ya adıkları dönemin olayları ve çe itli yönleri hakkında bazı bilgilerin gelece e aktarılmasında önemli rol üstlenirler. Bundan dolayıdır ki tarihi belge ve kayıtlarda yer almayan, tarihçilerin fark edemedi i ayrıntılar veya bir kısım bilgiler edebî eserlerde kar ımıza çıkabilir. Ancak sanatçılar bu bilgileri, genellikle açık bir ekilde de il sanatkârâne bir dril ve kurgu ile yorumlayarak verirler. Bu nedenle edebî metinleri, sadece edebî ürün olarak de il, tarih ve kültür kayna ı olarak da de erlendirmek gerekir. Eserlerini gelene in belirledi i kurallar, sınırlar ve estetik anlayı çerçevesinde yazan Divan airleri, aynı zamanda ya adıkları veya kar ıla tıkları çe itli olay ve gerçekleri de sanatkâr dikkat ve titizli iyle yorumlayıp iirlerine aktarmı lardır. Bundan dolayıdır ki Divan edebiyatı döneminde yazılan eserlerde, eserin yazıldı ı devirle ilgili pek çok bilgiyi de bulmak mümkündür. Divan iiri bu yönüyle edebiyat tarihi ve tarih yanında çe itli bilim dalları, inceleme alanları ile kültür tarihine de ı ık tutacak mahiyette belge niteli i ta ıyan verilere sahiptir( entürk
doi:10.17719/jisr.20153813645 fatcat:r5llhx5wq5ea3d3a7htanedqoq